لوستل› دفتر ۲› معاویه بیا ابلیس ته ټینګار وکړ› بيت ۲۷۳۸
M2:2738 — گفت پیغامبر نشانی داده است / قلب و نیکو را محک بنهاده است
M2:2738
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
معاویه پاسخ می‌دهد که پیامبر اسلام معیاری برای تشخیص حقیقت از دروغ تعیین کرده است که به وسیله‌ی آن می‌توان سخن راست را از نادرست بازشناخت.
این بیت بخشی از گفتگوی معاویه با ابلیس است. ابلیس از معاویه می‌پرسد که تو با این همه فکر و خیال در سر، چگونه می‌توانی راست را از دروغ تشخیص دهی؟ معاویه در پاسخ، به راهنمایی پیامبر اسلام استناد می‌کند.
نکته‌ی اصلی که مولانا در ابیات بعدی باز می‌کند این است که این معیار یا «محک»، یک آزمون بیرونی و منطقی نیست، بلکه یک تجربه‌ی درونی و قلبی است. پیامبر به ما آموخته است که دروغ در دل تردید و ناآرامی ایجاد می‌کند (الکذب ریبٌ فی القلوب)، در حالی که حقیقت، مایه‌ی آرامش و اطمینان خاطر است (الصدق طمأنینة). بنابراین، دلِ سالم و پاک، خود بهترین ابزار برای سنجش صدق و کذب است. دروغ مانند روغن در آب است که هرگز با آن نمی‌آمیزد و آرام نمی‌گیرد، اما راستی همچون دانه‌ای است که دل را به سوی خود می‌کشد و در آن سکون می‌یابد.
- محک
- سنگ آزمون، معیار تشخیص، وسیله‌ای برای سنجش اصالت طلا و فلزات دیگر
- قلب
- ناسره، تقلبی، سکه‌ی تقلبی
- نیکو
- خوب، اصیل، خالص (در اینجا در مقابل «قلب» به معنی سکه‌ی اصل است)
- بنهاده است
- قرار داده است، وضع کرده است
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.