M2:63 — هر که بیرون شد ز حس سنی ویاست / اهل بینش چشم عقل خوشپیاست
M2:63
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
مولانا «سنی» بودن را نه یک برچسب فرقهای، بلکه یک مقام معنوی تعریف میکند: سنی واقعی کسی است که از اسارت حواس ظاهری رها شده و با چشم بصیرتبخش عقل به حقایق مینگرد.
در ابیات پیشین، مولانا مذهب «معتزله» را نماد کسانی قرار میدهد که در دام حواس پنجگانه گرفتارند و حقیقت را تنها از طریق محسوسات میفهمند. او این نگاه را «چشم حس» مینامد. در مقابل، او «اهل سنت» را، در معنای عرفانی و مورد نظر خودش، کسانی میداند که از این دام رها شدهاند.
این بیت یک بازتعریف جسورانه است. «سنی» در اینجا نه اشاره به یک فرقهٔ کلامی در برابر معتزله، بلکه مقامی معنوی است. سنی حقیقی کسی است که از پوستهی ظواهر و دادههای حسی عبور کرده و به «عالم معنا» راه یافته است. ابزار این عبور، «چشم عقل» است؛ نه عقل حسابگر و جزئینگر، بلکه عقلی که با نور الهی روشن شده و توانایی دیدن حقایق غیبی را دارد.
صفت «خوشپی» برای چشم عقل به این معناست که این نوع نگرش، استوار، قابل اعتماد و تزلزلناپذیر است، برخلاف دیدگاه مبتنی بر حواس که پیوسته در معرض خطا و تغییر است. بنابراین، اهل بینش واقعی کسانی هستند که پایهی شناخت خود را بر این عقل استوار بنا کردهاند.
- سنی
- در اینجا: پیرو راستین سنت پیامبر؛ کسی که به معرفت حقیقی رسیده است (نه صرفاً عضو یک فرقه کلامی).
- اهل بینش
- صاحبان بصیرت، عارفان، کسانی که با چشم دل حقایق را میبینند.
- خوشپی
- دارای پی و بنیادی محکم، استوار، پابرجا.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.