M3:195 — گفت آن الله تو لبیک ماست / و آن نیاز و درد و سوزت، پیک ماست

این بیت، نقطه‌ی اوج و پیام اصلی حکایت مردی است که از ذکر خدا دست کشید، چون پاسخی مستقیم (لبیک) نمی‌شنید. شیطان او را وسوسه کرد که دعاهایش بیهوده است و خدا به او توجهی ندارد.

مولانا از زبان خضر نبی، یکی از عمیق‌ترین مفاهیم عرفانی را بیان می‌کند: پاسخ خداوند به بنده، لزوماً یک صدای شنیدنی یا یک واقعه‌ی بیرونی نیست. خودِ حالِ دعا، یعنی احساس نیاز، دردِ فراق، و سوزِ عشق که بنده را به سوی خدا می‌کشاند، بزرگ‌ترین نشانه‌ی توجه و عنایت حق است. این «نیاز و درد و سوز» در واقع «پیک» یا قاصد خداوند است که به دل بنده فرستاده شده تا او را به سوی خود بخواند.

به عبارت دیگر، اگر خداوند نمی‌خواست دعای بنده‌اش را بشنود، اصلاً به او اجازه‌ی دعا کردن و «یا رب» گفتن را نمی‌داد. توفیقِ مناجات و داشتنِ قلبی مشتاق، خود عینِ اجابت است. این نگاه، ناامیدی را از بین می‌برد و به سالک می‌آموزد که به جای جستجوی پاسخ در بیرون، به کیفیت حال درونی خود توجه کند. همان‌طور که در بیت بعدی می‌آید، این کشش و میل درونی، «جذب» خداوند است که بنده را به حرکت وامی‌دارد.