لوستل› دفتر ۵› د هغه کنیزک کیسه چې د بي بي له خره سره یې شهوت رانده کاوه، او هغه یې د وزې او ریږمی په څیر د انسان په څیر شهوت رانده کولو ته روزلې وه، او د خره په قضیب کې یې یو کدو اچاوه تر څو له اندازې ونه تیریږي. بي بي پر دې خبره شوه، خو د کدوي نازکتیا یې ونه لیدله. کنیزک یې په یوې بهانې لرې ځای ته واستوله او له کدوي پرته له خره سره یو ځای شوه او په فضیحت مړه شوه. کنیزک ناوخته بیرته راغله او ماتم یې وکړ چې ای زما جانه او ای زما روښانه سترګې، نر اندام دې ولید، کدو دې ونه لید، ذکر دې ولید، هغه بل دې ونه لید. 'کل ناقص ملعون' یعني هر ناقص نظر او فهم ملعون دی، که نه نو ظاهري ناقصان د جسمي رحم مستحق دي، ملعون نه دي. 'لیس علی الاعمی حرج' ولوله، د حرج نفي یې کړې ده او د لعنت او غضب نفي یې کړې ده.› بيت ۱۳۶۴
M5:1364 — میل شهوت کر کند دل را و کور / تا نماید خر چو یوسف نار نور
M5:1364
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
این بیت میگوید که شهوترانی افسارگسیخته، قدرت تشخیص و درک انسان را از بین میبرد، به گونهای که زشتترین چیزها را زیبا و خطرناکترین امور را سودمند میبیند.
این بیت در میانهی داستانی تکاندهنده قرار دارد که در آن، بانوی خانه از فرط شهوت، شیفتهی الاغی میشود. مولانا از این داستان برای بیان یک اصل کلی عرفانی و اخلاقی استفاده میکند: نیروی شهوت آنچنان قدرتمند است که میتواند حجابی بر عقل و دل انسان بیفکند.
وقتی این میل بر فرد مسلط میشود، «دل» را از شنیدن حقیقت «کر» و «چشم» بصیرت را از دیدن واقعیت «کور» میکند. در چنین حالتی، زشتترین و پستترین امور (که اینجا «خر» نماد آن است) در نظر انسان به زیبایی و کمال یوسف پیامبر جلوه میکند. به همین ترتیب، امر ویرانگر و سوزاننده (نار یا آتش) همچون نوری حیاتبخش و راهنما به نظر میرسد. این دگرگونی در ادراک، ریشهی بسیاری از خطاهای بشری است که فرد با دست خود، خویشتن را به هلاکت میاندازد، همانطور که آن زن در نهایت به دست همان الاغ که او را زیبا میپنداشت، هلاک شد.
- کر کند
- ناشنوا میسازد، قدرت شنیدن (معنوی) را میگیرد
- نماید
- نشان میدهد، جلوه میدهد
- نار
- آتش
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.