لوستل› دفتر ۵› د هغه کنیزک کیسه چې د بي بي له خره سره یې شهوت رانده کاوه، او هغه یې د وزې او ریږمی په څیر د انسان په څیر شهوت رانده کولو ته روزلې وه، او د خره په قضیب کې یې یو کدو اچاوه تر څو له اندازې ونه تیریږي. بي بي پر دې خبره شوه، خو د کدوي نازکتیا یې ونه لیدله. کنیزک یې په یوې بهانې لرې ځای ته واستوله او له کدوي پرته له خره سره یو ځای شوه او په فضیحت مړه شوه. کنیزک ناوخته بیرته راغله او ماتم یې وکړ چې ای زما جانه او ای زما روښانه سترګې، نر اندام دې ولید، کدو دې ونه لید، ذکر دې ولید، هغه بل دې ونه لید. 'کل ناقص ملعون' یعني هر ناقص نظر او فهم ملعون دی، که نه نو ظاهري ناقصان د جسمي رحم مستحق دي، ملعون نه دي. 'لیس علی الاعمی حرج' ولوله، د حرج نفي یې کړې ده او د لعنت او غضب نفي یې کړې ده.› بيت ۱۴۲۴
M5:1424 — هر یکی در کف عصا که موسیام / میدمد بر ابلهان که عیسیام
M5:1424
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
این بیت به مدعیان دروغین سلوک و عرفان اشاره دارد که با تقلید از ظواهر پیامبران و اولیا، میکوشند تا مردم سادهدل را فریب دهند و خود را صاحب کرامت نشان دهند.
مولانا در ادامۀ داستان کنیزک و خاتون، به نقد تند مدعیان دروغین طریقت میپردازد. همانطور که خاتون با دیدن ظاهر عمل کنیزک و غفلت از «کدو» (نماد سرّ و حکمت باطنی) خود را به هلاکت رساند، بسیاری از سالکان ظاهربین نیز تنها به تقلید از صورت و پوستۀ اعمال بزرگان بسنده میکنند.
این بیت، این مدعیان را به تصویر میکشد: هر کدام از آنها با به دست گرفتن «عصا» خود را موسی کلیمالله جا میزند و با «دمیدن» بر مردم سادهلوح، ادعای نفس حیاتبخش عیسی مسیح را میکند. عصای موسی و دم عیسی، نمادهای قدرت و کرامت حقیقی الهی هستند که از منبع صدق و اتصال باطنی سرچشمه میگیرند. اما در دست این مدعیان، عصا چوبی بیش نیست و دمیدنشان، فریبی برای عوام. آنها فقط ظاهر را تقلید کردهاند، همانطور که خاتون ظاهر شهوترانی با خر را دید اما از راز کدو بیخبر ماند. این بیت هشداری است دربارهٔ تفاوت میان «تقلید» کورکورانه و «تحقیق» آگاهانه در راه معنویت.
- کف
- کف دست، دست
- عصا
- چوبدستی، در اینجا اشاره به معجزهٔ حضرت موسی دارد.
- میدمد
- فوت میکند، اشاره به نفس حیاتبخش حضرت عیسی که مردگان را زنده میکرد.
- ابلهان
- مردمان سادهلوح، نادانان
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.