لوستل› دفتر ۵› د هغه کنیزک کیسه چې د بي بي له خره سره یې شهوت رانده کاوه، او هغه یې د وزې او ریږمی په څیر د انسان په څیر شهوت رانده کولو ته روزلې وه، او د خره په قضیب کې یې یو کدو اچاوه تر څو له اندازې ونه تیریږي. بي بي پر دې خبره شوه، خو د کدوي نازکتیا یې ونه لیدله. کنیزک یې په یوې بهانې لرې ځای ته واستوله او له کدوي پرته له خره سره یو ځای شوه او په فضیحت مړه شوه. کنیزک ناوخته بیرته راغله او ماتم یې وکړ چې ای زما جانه او ای زما روښانه سترګې، نر اندام دې ولید، کدو دې ونه لید، ذکر دې ولید، هغه بل دې ونه لید. 'کل ناقص ملعون' یعني هر ناقص نظر او فهم ملعون دی، که نه نو ظاهري ناقصان د جسمي رحم مستحق دي، ملعون نه دي. 'لیس علی الاعمی حرج' ولوله، د حرج نفي یې کړې ده او د لعنت او غضب نفي یې کړې ده.› بيت ۱۴۲۶
M5:1426 — آخر از استاد باقی را بپرس / یا حریصان جمله کورانند و خرس
M5:1426
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
اگر میخواهی راهی را کامل بیاموزی، باید تمام آن را از استادت بپرسی، وگرنه حرص و عجله، تو را نسبت به جزئیات مهم و خطرات مسیر، کور و کر میکند.
این بیت نتیجهگیری مولانا از داستان «خاتون و خر» است. خاتون فقط ظاهر عمل کنیزک را دید و از روی حرص و شهوت، بدون پرسوجو و فهم کامل، از او تقلید کرد. او «کدو» را که بخش پنهان و حیاتی ماجرا بود، ندید و هلاک شد. مولانا این داستان را به مثابهٔ تمثیلی برای شاگردان طریقت به کار میبرد.
بسیاری از سالکان تازهکار، تنها ظاهر اعمال و کرامات یک استاد معنوی را میبینند (مانند ذکر گفتن، ریاضت کشیدن یا خوارق عادت) و با شتابزدگی و حرص، سعی در تقلید کورکورانه دارند. آنها از «باقی» درس، یعنی از حکمت پنهان، شرایط، خطرات و جزئیات دقیقی که آن عمل را ایمن و مؤثر میسازد، غافلاند. این بیت یک هشدار جدی است: یا باید با فروتنی تمام مسیر را از راهنما و استاد بپرسی، یا باید بدانی که حرص و طمع، چشم و گوش بصیرتت را میبندد و تو را مانند حیوانات («خرس» در اینجا نماد حیوانیت بیفکر و غریزی است) به ورطهٔ هلاکت میکشاند. این تقلید ناقص، نه تنها به معرفت نمیانجامد، بلکه خطرناک و نابودکننده است.
- باقی
- بقیه، باقیمانده، بخش دیگر
- حریصان
- افراد طمعکار و آزمند
- خرس
- در اینجا به معنای کر، ناشنوا یا کسی که نمیفهمد و بیادراک است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.