M5:2854 — اندر افتد گاو با جوع البقَر / تا به شب آن را چرد او سر به سر

این بیت بخشی از تمثیل گاوی است که در جزیره‌ای سرسبز زندگی می‌کند. این گاو نماد «نفس» انسان است که اسیر ترس از آینده و حرص برای تأمین روزی است. مولانا در این بیت، اوج حرص و تلاش بی‌وقفهٔ این گاو را در طول روز به تصویر می‌کشد. عبارت «جوع البقر» که در پزشکی قدیم به معنای گرسنگی بیمارگونه و سیری‌ناپذیر بوده، در اینجا به شکلی کنایه‌آمیز به کار رفته است: گاو دچار «گرسنگی گاوی» می‌شود! این ولع شدید، او را وامی‌دارد که تمام مرتع را «سر به سر» بچرد و چیزی باقی نگذارد.

نکتهٔ اصلی داستان در تضاد میان این تلاش حریصانه در روز و اضطراب بی‌مورد در شب است. گاو هر روز شاهد لطف بی‌پایان خداوند است که دشت را پر از روزی می‌کند، اما این مشاهدهٔ مکرر، به «ایمان» و آرامش قلبی منجر نمی‌شود. به محض غروب آفتاب، ترس از «فردا چه بخورم؟» تمام وجودش را فرا می‌گیرد و او را لاغر و نحیف می‌کند. این بیت، مرحلهٔ انباشت و حرص را نشان می‌دهد که مقدمه‌ای برای ترس از دست دادن در شب است. مولانا از این طریق، وابستگی انسان به اسباب مادی و غفلت او از «مسبب‌الاسباب» یعنی خداوند را نقد می‌کند.