لوستل› دفتر ۵› د سني مؤمن لخوا کافر جبري ته ځواب ورکول او د بنده د اختیار په اثبات کې دلیل ویل. سنت یوه لار ده چې د پیغمبرانو علیهم السلام د پښو نښو باندې ټکول شوې ده. د دې لارې ښي اړخ ته د جبر صحرا ده چې ځان ته اختیار نه ویني او امر او نهی انکار کوي او تاویل کوي، او د امر او نهی له انکار څخه د جنت انکار لازمي کیږي، کوم چې د امر د اطاعت کوونکو جزا ده، او دوزخ د امر د مخالفینو جزا ده. او نور به ونه وایم چې پایله یې څه ده، ځکه 'العاقل تکفیه الاشاره'. او د دې لارې کیڼ اړخ ته د قدر صحرا ده چې د خالق قدرت د مخلوق د قدرت مغلوب بولي او له دې څخه هغه فسادونه رازیږي چې هغه جبري مجوس شمیري.› بيت ۲۹۹۲
M5:2992 — آن گرفتی آنِ ما انداختی / حقِ خدمت‌های ما نشناختی
M5:2992
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
فرشته خطاب به انسان می‌گوید: تو وسوسه‌های شیطان را انتخاب کردی و پندهای ما را نادیده گرفتی و این‌گونه حق دوستی و راهنمایی ما را به جا نیاوردی.
این بیت بخشی از گفتگوی فرشته با انسان در روز قیامت است. در این صحنه، پرده‌ها کنار رفته و انسان با دو گروهی که در زندگی دنیوی او را به دو مسیر متفاوت دعوت می‌کردند، روبرو می‌شود: فرشتگان و شیاطین.
فرشته به انسان یادآوری می‌کند که آن‌ها (فرشتگان) دوستان واقعی و خیرخواه او بوده‌اند و از زمان پدرش آدم، به او خدمت کرده‌اند. در مقابل، شیاطین دشمنان دیرینه‌ی او بوده‌اند. سپس با لحنی گله‌آمیز می‌گوید: «تو با وجود این تاریخچه‌ی روشن، دعوت آن گروه (شیاطین) را پذیرفتی و راهنمایی و خدمت ما را کنار گذاشتی و حق دوستی و خیرخواهی ما را ادا نکردی.»
این بیت در دل بحث بزرگتری درباره‌ی «اختیار» انسان قرار دارد. مولانا نشان می‌دهد که هم دعوت به خیر (از سوی فرشته) و هم وسوسه به شر (از سوی شیطان) تنها «عرضه» و «پیشنهاد» هستند. این انسان است که با اختیار خود یکی را برمی‌گزیند و مسئولیت این انتخاب با خود اوست. گله‌ی فرشته در واقع تأکیدی بر همین قدرت انتخاب و مسئولیت ناشی از آن است.
- آن
- در اینجا به معنای «آن پیشنهاد» یا «آن گروه» (اشاره به وسوسه‌های شیطان).
- آنِ ما
- آنچه از آنِ ماست، پیشنهاد و راهنمایی ما (فرشتگان).
- انداختی
- رها کردی، دور انداختی، نادیده گرفتی.
- حقِ خدمت
- ارزش و حرمت خدمت، پاداش و قدرشناسی در برابر خدمت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.