Läs› Daftar 5› En berättelse som också svarar den deterministiske och bevisar fri vilja och riktigheten av bud och förbud, och förklarar att den deterministiskas ursäkt inte accepteras i någon religion eller någon tro, och inte leder till befrielse från straffet för den handling som har begåtts, precis som den deterministiska Iblis inte befriades när han sade: "eftersom du har förvillat mig." Och det lilla bevisar det stora.› Vers 3079
M5:3079 — چوب حق و پشت و پهلو آن او / من غلام و آلت فرمان او
M5:3079
Betydelse · به زبانِ تو — Ditt språk · AI
صاحب باغ با تقلید از استدلال دزد، ادعا میکند که هم چوبی که با آن میزند، هم بدنی که کتک میخورد و هم خود او، همه متعلق به خدا و تسلیم فرمان او هستند.
این بیت اوج پاسخ طنزآمیز و در عین حال عمیق صاحب باغ به دزدی است که برای توجیه کار خود به جبرگرایی پناه برده است. دزد ادعا کرده بود که چون «بندهٔ خدا» از «باغ خدا» میوه میخورد، نباید سرزنش شود (جبر). صاحب باغ نیز عیناً همین منطق را به خودش برمیگرداند.
او در عمل به دزد نشان میدهد که اگر قرار باشد انسان هیچ اختیاری از خود نداشته باشد و همه چیز فعل مستقیم خداوند تلقی شود، پس تنبیه و مجازات هم فعل خداست. صاحب باغ میگوید: «این چوب متعلق به خداست، این پشت و پهلوی تو هم از آنِ خداست و من هم فقط غلام و ابزاری در دست او هستم که فرمانش را اجرا میکنم.»
مولانا با این صحنه، پوچی و تناقض استدلال جبری را در زندگی واقعی به تصویر میکشد. او نشان میدهد که هیچکس در عمل حاضر به پذیرش پیامدهای ناگوار جبر نیست و به محض آنکه ضرری متوجهاش میشود، فوراً به اختیار و ارادهٔ آزاد متوسل میگردد، همانطور که دزد در بیت بعدی فریاد میزند و از جبر توبه میکند. این داستان، مقدمهای برای بحث مفصل مولانا دربارهٔ مسئلهٔ پیچیدهٔ جبر و اختیار است.
- حق
- در اینجا به معنی خداوند، پروردگار.
- آنِ او
- متعلق به او، مال او.
- آلت
- ابزار، وسیله.
Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad
Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.
Vad läsare har frågat0
Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.