Läs› Daftar 5› En berättelse som också svarar den deterministiske och bevisar fri vilja och riktigheten av bud och förbud, och förklarar att den deterministiskas ursäkt inte accepteras i någon religion eller någon tro, och inte leder till befrielse från straffet för den handling som har begåtts, precis som den deterministiska Iblis inte befriades när han sade: "eftersom du har förvillat mig." Och det lilla bevisar det stora.› Vers 3099
M5:3099 — جهد کن کز جام حق یابی نوی / بیخود و بیاختیار آنگه شوی
M5:3099
Betydelse · به زبانِ تو — Ditt språk · AI
مولانا میگوید که بیاختیاری واقعی، نتیجهٔ یک تلاش معنوی و رسیدن به مستی از عشق حق است، نه بهانهای برای تنبلی و گناه.
این بیت در میانهٔ بحثی طولانی دربارهٔ جبر و اختیار آمده است. مولانا در اینجا به کسانی که با بهانهٔ تقدیر و سرنوشت از زیر بار مسئولیت شانه خالی میکنند، پاسخ میدهد. او میگوید بیاختیاریای که عارفان از آن دم میزنند، با بیعملی و سستیِ جبریمذهبان کاملاً متفاوت است.
بیاختیاری حقیقی، یک مقام و مرتبهٔ معنوی است که پس از مجاهدت و کوشش فراوان به دست میآید. سالک با اختیار خود تلاش میکند (جهد کن) تا از «جام حق» سرمست شود. این جام، نماد عشق الهی، معرفت و فنا شدن در ذات اوست. وقتی انسان از این شراب روحانی نوشید و به «مستی» رسید، آنگاه است که اختیار جزئی او در ارادهٔ کلی خداوند محو میشود. در این حالت، او دیگر از خود ارادهای ندارد و هرچه میکند، خواست و فعل حق است که از طریق او جاری میشود.
بنابراین، مولانا میان دو نوع بیاختیاری تمایز قائل میشود: یکی بیاختیاری دروغین که بهانهای برای گناه و تنبلی است و دیگری بیاختیاری راستین که ثمرهٔ کوشش و سلوک معنوی است. او خطاب به جبریمسلکان میگوید: شما که هنوز در ابتدای راه هستید و طعم آن مستی را نچشیدهاید، حق ندارید ادعای بیاختیاری کنید. ابتدا با همین اختیار خود تلاش کن تا به آن مقام برسی، آنگاه معذور خواهی بود.
- جهد کن
- تلاش کن، کوشش کن
- جام حق
- جام حقیقت، استعاره از عشق و معرفت الهی که انسان را مست و بیخود میکند
- نوی
- تازگی، حالتی نو، مستی
- آنگه
- آنگاه، در آن زمان
Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad
Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.
Vad läsare har frågat0
Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.