M2:1237 — آن درخت بَد جوان‌تر می‌شود / وین کننده پیر و مضطر می‌شود

이 구절은 길 한가운데 가시나무를 심어놓고는 뽑으라는 권고를 계속 미루는 한 남자에 대한 이야기의 핵심입니다. 총독은 남자에게 지체할수록 상황이 악화될 뿐이라고 경고합니다. “나쁜 나무”는 사람의 나쁜 성품이나 습관을 상징합니다. 그것을 내버려두면 마치 식물이 자라듯 시간이 흐를수록 더욱 단단히 뿌리내리고 강해집니다. 반면 그것을 “뽑으려는 자”, 즉 당사자는 나이가 들면서 늙고 기력이 쇠하여 점점 더 무력해집니다.

루미는 이 비유를 통해 자기 수양의 시급함을 강조합니다. 악습을 고치는 일은 ‘내일’로 미룰 수 있는 일이 아닙니다. 미루면 미룰수록 문제는 더 다루기 힘들어지고, 그것을 해결해야 할 자신의 능력은 약해지기 때문입니다. 이 구절은 젊고 힘이 있을 때 결단력 있게 자신의 결점을 뿌리 뽑아야 한다는 강력한 윤리적 권고입니다. 지금 당장 행동하지 않으면, 결국에는 바로 그 악습에 압도당하고 말 것이라는 경고이기도 합니다.

Este dístico es el punto crucial en la parábola del hombre que plantó un espino en mitad del camino. El gobernador, que representa la razón o la guía espiritual, le ordena arrancarlo. El hombre procrastina, prometiendo hacerlo «mañana».

Rumi utiliza una poderosa imagen de dos trayectorias opuestas. El «árbol infame» (آن درخت بَد), que en versos posteriores se revela como una metáfora de cualquier mal hábito o rasgo de carácter destructivo (خوی بد), no envejece como lo hacen los seres vivos, sino que «se hace más joven» (جوان‌تر می‌شود). Esto significa que se fortalece, sus raíces se afianzan más profundamente y su erradicación se vuelve cada vez más difícil.

Al mismo tiempo, la persona que debe arrancarlo —«quien ha de arrancarlo» (وین کننده)— envejece, perdiendo la fuerza y la determinación de su juventud. Se vuelve no solo «viejo» (پیر) sino también «desesperado» o «desvalido» (مضطر), atrapado entre una tarea cada vez más formidable y una capacidad cada vez menor. El mensaje es una advertencia urgente contra la dilación en el camino espiritual y ético: el momento de desarraigar nuestras faltas es ahora, pues cada día de retraso fortalece al enemigo interior y nos debilita a nosotros.

این بیت، نقطه‌ی اوج هشداری است که حاکم به مرد سهل‌انگار می‌دهد. داستان مردی که بوته‌ی خاری را در راه مردم کاشته و کندن آن را به فردا موکول می‌کند، یک تمثیل دقیق از مبارزه‌ی انسان با نفس و خوهای ناپسند خویش است.

مولانا دو فرایند متضاد را به تصویر می‌کشد که همزمان در حال وقوع‌اند: ۱. رشد «درخت بد»: این «درخت بد» یا «خاربن»، نماد هر خصلت منفی، عادت زشت یا گناهی است که در وجود انسان ریشه دوانده است. با هر روز تأخیر و مسامحه، این خصلت صرفاً باقی نمی‌ماند، بلکه «جوان‌تر می‌شود»؛ یعنی نیرومندتر، عمیق‌تر و کندن آن دشوارتر می‌گردد. همان‌طور که یک نهال ضعیف با گذشت زمان به درختی تنومند تبدیل می‌شود.

2. زوال «کننده»: در طرف مقابل، «کننده» یا همان انسان، با گذشت زمان «پیر و مضطر می‌شود». اراده‌ی او ضعیف‌تر، نیروی جوانی‌اش تحلیل رفته و توانایی‌اش برای مقابله با آن خوی بد، کمتر می‌شود. این ضعف، هم جسمی است و هم روحی.

پیام اصلی مولانا این است که به تعویق انداختن اصلاح خود، یک محاسبه‌ی کاملاً اشتباه است. انسان تصور می‌کند که فردا شرایط برای تغییر بهتر خواهد بود، اما حقیقت دقیقاً برعکس است: مشکل قوی‌تر و فرد ضعیف‌تر می‌شود. بنابراین، تنها زمان مناسب برای مبارزه با بدی‌ها، همین امروز و همین لحظه است، پیش از آنکه آن خاربن چنان قدرتمند شود که دیگر از توان انسان خارج باشد.