M2:1812 — هر گیا را کش بود میلِ عُلا / در مَزید است و حیات و در نُما

مولانا در اینجا از تمثیل گیاه برای توضیح یک اصل معنوی استفاده می‌کند. درست همان‌طور که یک گیاه برای زنده ماندن و رشد کردن باید رو به سوی آسمان و نور داشته باشد، روح انسان نیز برای شکوفایی و حیات حقیقی باید میل به «عُلا» یعنی تعالی، کمال و قرب الهی داشته باشد. این «میل به بالا» همان صدق و نیازی است که در بیت قبل به آن اشاره شد.

این بیت در مقابل حالت کافری قرار می‌گیرد که آرزو می‌کرد کاش خاک باقی می‌ماند، زیرا سفر او از خاک به انسان بودن، ثمری جز فساد نداشته است. او میلی به بالا رفتن نداشته و در نتیجه، به جای رشد و حیات، دچار حسرت و زوال شده است. مولانا نتیجه می‌گیرد که جهت‌گیری درونی و اشتیاق روح، تعیین‌کننده‌ی سرنوشت آن است: گرایش به بالا، موجب فزونی و زندگی می‌شود و گرایش به پایین (که در بیت بعد توضیح داده می‌شود) سبب نقص و خشکی می‌گردد.