M5:1382 — در میان خانه آوردش کشان / خفت اندر زیر آن نر خر ستان

این بیت، لحظه‌ی آغاز فاجعه را به تصویر می‌کشد. زن (خاتون خانه) که کنیز خود را در حال کامجویی با خر دیده، از روی حسادت و شهوت کور، تصمیم به تقلید از او می‌گیرد. اما او فقط ظاهر عمل را دیده و از نکته‌ی حیاتی آن – یعنی کدویی که کنیز برای کنترل و محدود کردن آلت خر به کار می‌برد – بی‌خبر است. این بیت، شتاب و بی‌فکری او را در اجرای این تقلید کورکورانه نشان می‌دهد. او حیوان را «کشان‌کشان» به داخل می‌آورد و فوراً «می‌خوابد»، که نشان از غلبه‌ی کامل شهوت بر عقل دارد.

مولانا از این داستان بسیار تکان‌دهنده و غریب برای بیان یک اصل مهم عرفانی و اخلاقی استفاده می‌کند: خطر تقلید ظاهری و سطحی از اهل معرفت. عمل کنیز، هرچند ناپسند، با «دانش» و تدبیری (کدو) همراه بود که او را از هلاکت حفظ می‌کرد. اما خاتون فقط صورت بیرونی را می‌بیند و با چشم‌پوشی از باطن و حقیقت امر، خود را به نابودی می‌کشاند. در نگاه مولانا، بسیاری از اعمال دینی و معنوی اگر بدون فهم عمیق و بصیرت باطنی (آن «کدوی» معرفت) انجام شوند، نه تنها بی‌ثمر، که می‌توانند ویرانگر باشند. این بیت، نقطه‌ی بی‌بازگشت در این مسیر هلاکت‌بار است.