อ่าน› Daftar 5› เรื่องราวของสาวใช้ที่ร่วมเพศกับลาของนายหญิง และนางได้ฝึกให้ลาประพฤติตามตัณหาของมนุษย์ด้วยการสอดฟักทองเข้าไปในอวัยวะเพศของลาเพื่อไม่ให้เกินขนาด นายหญิงรู้เรื่องเข้า แต่ไม่เห็นฟักทอง นางจึงส่งสาวใช้ไปที่ไกลๆ ด้วยข้ออ้าง แล้วนางก็ร่วมเพศกับลาโดยไม่มีฟักทอง และถูกทำลายด้วยความอัปยศ สาวใช้กลับมาตอนดึกและคร่ำครวญว่า “โอ้ชีวิตของฉัน! โอ้แสงสว่างในดวงตาของฉัน! เจ้าเห็นอวัยวะเพศ แต่ไม่เห็นฟักทอง เจ้าเห็นการกล่าวถึง แต่ไม่เห็นสิ่งอื่นใด” ทุกสิ่งที่บกพร่องย่อมถูกสาปแช่ง หมายถึงทุกมุมมองและความเข้าใจที่บกพร่องย่อมถูกสาปแช่ง และหากไม่เช่นนั้น คนพิการทางกายก็ย่อมได้รับความเมตตา ไม่ใช่ถูกสาปแช่ง จงอ่าน ‘ไม่มีความลำบากใดๆ แก่คนตาบอด’ ซึ่งเป็นการปฏิเสธความลำบาก การปฏิเสธคำสาปแช่ง และการปฏิเสธการตำหนิและพระพิโรธ› โคลงคู่ 1392
M5:1392 — در ره نفس ار بمیری در منی / تو حقیقت دان که مثل آن زنی
M5:1392
ความหมาย · به زبانِ تو — ภาษาของคุณ · AI
این بیت به صراحت میگوید که اگر کسی در مسیر پیروی از نفس امّاره و خودبینی جان بدهد، سرنوشت حقیقیاش همچون مرگ خفتبار آن زن در داستان خواهد بود.
مولانا در این بیت، نتیجهگیری اخلاقی و عرفانی داستان تکاندهندهی کنیزک و خاتون را بیان میکند. داستان زنی که از روی حسادت و شهوترانی کور، بدون در نظر گرفتن عواقب و حدود، با خر جمع شد و به شکلی فجیع هلاک گردید، به یک تمثیل قدرتمند برای سرنوشت روح انسان تبدیل میشود.
«نفس» در اینجا همان نفس بهیمی یا حیوانی است که مولانا آن را به «خر نر» تشبیه کرده است. پیروی از این نفس، بدون مهار عقل و شرع (که در داستان به شکل «کدو» نمادپردازی شده)، انسان را به ورطهی هلاکت میکشاند. «مردن در راه نفس» صرفاً مرگ فیزیکی نیست، بلکه مرگ معنوی و روحانی است؛ یعنی تباه شدن انسانیت فرد در خودپرستی و شهوات.
عبارت کلیدی «در منی» به همین معنا اشاره دارد. «منی» یا خودبینی، ریشهی تمام خواستههای نفسانی است. کسی که زندگیاش صرفاً در خدمت «من» و ارضای بیحد و مرز آن باشد، در حقیقت روح خود را به دست نیرویی حیوانی و ویرانگر سپرده است. مرگ او، مانند مرگ آن زن، مرگی «با صد فضاحت» خواهد بود، چرا که او گوهر انسانیت خود را فدای شهوتی پست کرده است. این مرگ، شهادت در راه حق نیست، بلکه هلاکت در راه باطل است و در روز رستاخیز، این حقیقت زشت آشکار خواهد شد.
- نفس
- در اینجا، نفس امّاره؛ غریزه و امیال حیوانی و خودپرستانه در انسان.
- منی
- خودپرستی، خودبینی، اِگو.
- مثل
- مانند، شبیه.
บทสนทนา — ถามเกี่ยวกับบทกลอนนี้ — ตอบจากมัษนาวี พร้อมอ้างอิงทุกบทกลอน
บทสนทนาของคุณจะอยู่บนอุปกรณ์นี้ เว้นแต่คุณจะแบ่งปัน
สิ่งที่ผู้อ่านถาม0
ยังไม่มีคำถามที่แบ่งปัน — คำถามของคุณอาจเป็นคำถามแรก