M5:3093 — چونک گفتی کفر من خواست ویست / خواست خود را نیز هم می‌دان که هست

این بیت در میانه بحثی درباره‌ی جبر و اختیار آمده است. مولانا روی سخنش با کسانی است که برای توجیه گناهان خود، همه چیز را به تقدیر و خواست خداوند حواله می‌دهند (جبریون). او استدلال می‌کند که این بهانه پذیرفته نیست.

مولانا می‌گوید: بسیار خب، فرض کنیم که کفر تو «خواست او» یعنی خداوند بوده است. اما حتی با پذیرش این حرف، نمی‌توانی نقش «خواست خود» را نادیده بگیری. کفر، عملی است که از یک فاعل مختار سر می‌زند. اگر اراده و انتخاب تو در کار نباشد، اساساً «کفر تو» بی‌معنا می‌شود و این یک تناقض آشکار است (چنانکه در بیت بعدی می‌گوید).

در نگاه مولانا، اراده‌ی الهی، اراده‌ی انسان را نفی نمی‌کند. خواست خداوند در طول خواست انسان قرار دارد، نه در عرض آن. یعنی خداوند اراده کرده است که انسان با اختیار خود انتخاب کند. بنابراین، نسبت دادن گناه به خدا، راهی برای فرار از مسئولیت فردی نیست. انسان با اراده‌ی خود راهی را برمی‌گزیند و باید پاسخگوی انتخابش باشد.