M5:3699 — ور تو آن را فرع گیری و مضر / چشم تو در اصل باشد منتظر

مولانا در این بخش از مثنوی، اندیشه‌هایی را که به ذهن انسان هجوم می‌آورند، به‌ویژه افکار غم‌انگیز و ناخوشایند را، به مهمانانی تشبیه می‌کند که باید با احترام با آن‌ها برخورد کرد. او هشدار می‌دهد که این افکار را نباید اموری «فرعی» و «زیان‌بار» پنداشت و با بی‌اعتنایی منتظر ماند تا بروند و «اصل» ماجرا که شادی و خوشی است، از راه برسد.

این بیت به پیامد چنین نگرشی اشاره می‌کند: کسی که حالِ کنونی خود و مهمانِ ناخوانده‌ی درونش (فکر غم) را نادیده می‌گیرد و آن را فرع می‌شمارد، خود را در حالت «انتظار» دائمی برای یک آینده‌ی بهتر حبس می‌کند. این «منتظر بودن» برای «اصل»، یعنی شادی، خود تبدیل به یک زهر و عذاب می‌شود. همان‌طور که در بیت بعدی می‌گوید: «زهر آمد انتظار اندر چشش».

بنابراین، راه رهایی از این عذاب، پذیرش همین فکرِ حاضر به عنوان «اصل» است. باید آن را در آغوش گرفت و به رسمیت شناخت. با این کار، انسان از مرگ تدریجیِ ناشی از انتظار رها می‌شود و در «حال» زندگی می‌کند، حتی اگر این حال با غمی همراه باشد. این پذیرش، خود کلید گشایش و آرامش است.