Magbasa› Daftar 2› Muling sumagot si Iblis kay Mu'awiya› Taludtod 2686
M2:2686 — گر غذای نفس جوید ابترست / ور غذای روح خواهد سرورست
M2:2686
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
این بیت میگوید که انتخاب انسان بین تغذیهی نفس اماره و پرورش روح، سرنوشت او را رقم میزند؛ یکی به نابودی و دیگری به بزرگی و کمال میانجامد.
این بیت در میانهی گفتگوی ابلیس با معاویه آمده است. ابلیس در اینجا نقش خود را نه آفرینشگر شر، بلکه همچون یک محک و معیار معرفی میکند که جوهر حقیقی انسانها را آشکار میسازد. او خود را به کسی تشبیه میکند که پیش روی موجودی دو نوع غذا میگذارد: «گیاه» که نماد غذای روح و معنویت است، و «استخوان» که نماد غذای نَفْس و تمایلات حیوانی است.
مولانا در این بیت، نتیجهی این انتخاب را به روشنی بیان میکند. کسی که «غذای نفس» را برمیگزیند، یعنی تسلیم شهوات و خواستههای پست میشود، سرنوشتی جز «ابتر» بودن ندارد. ابتر یعنی بریده، بیدنباله و بیثمر. چنین فردی از اصل و حقیقت خود منقطع میشود و راه کمال بر او بسته میگردد. در مقابل، کسی که «غذای روح» را میطلبد، یعنی به دنبال معرفت، عشق و فضائل معنوی میرود، به مقام «سروری» و بزرگی دست مییابد. او بر نفس خود حاکم شده و به رهبری و کمال معنوی نائل میشود.
بنابراین، این بیت تأکیدی است بر اختیار انسان و نقش حیاتی انتخابهای او در مسیر سرنوشت. ابلیس یا وسوسههای دنیوی تنها «عرضهکننده» هستند؛ این خود انسان است که با انتخابش، ارزش و جایگاه خود را میان حیوانیت و روحانیت تعیین میکند.
- ابتر
- بریده، بیدنباله، بیعاقبت، بیثمر
- سرور
- بزرگ، رئیس، آقا، رهبر
- نفس
- در اینجا، بخش حیوانی و غریزی وجود انسان؛ نفس اماره
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.