Oku› Defter 5› Cariyenin hanımın eşeğiyle şehvetini gidermesi ve eşeği keçi ve ayı gibi insanî şehvetini gidermeye alıştırması, ve eşeğin uzvuna bir kabak takması ki haddini aşmasın. Hanım bunu fark etti ama kabağın detayını görmedi. Cariyeyi bahane ederek uzak bir yere gönderdi ve eşekle kabaksız birleşti ve rezillikle helak oldu. Cariye geç vakitte geri döndü ve şöyle feryat etti: “Ey canım ve ey gözümün nuru, uzvu gördün de kabağı görmedin. Zikri gördün de diğerini görmedin.” “Her eksik lanetlenmiştir” yani her eksik görüş ve anlayış lanetlenmiştir; aksi halde cisim olarak zahiri eksikler rahmet olunmuşlardır, lanetlenmiş değil. “Köre günah yoktur” (Nur, 61) ayetini oku, günahı reddetmiş ve laneti, azabı ve gazabı reddetmiştir.› Beyit 1346
M5:1346 — خر مهذّب گشته و آموخته / خوان نهادهست و چراغ افروخته
M5:1346
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
خاتون با دیدن رفتار خر، آن را حیوانی تربیتشده و ماهر میبیند که گویی همچون یک میزبان آدابدان، همهچیز را برای لذت و شهوترانی آماده کرده است.
این بیت، بیانگر دیدگاه شگفتزده و در عین حال حسادتآمیز خاتون است که از شکاف در، رابطهٔ کنیزک و خر را تماشا میکند. او از اینکه خر چنان ماهرانه و «آدموار» عمل میکند، حیرت کرده است. در نگاه او، خر صرفاً یک حیوان نیست، بلکه موجودی «مهذّب» و «آموخته» است که گویی برای این کار، بساطی کامل و مهمانیای شاهانه ترتیب داده است.
عبارت «خوان نهادن و چراغ افروختن» کنایه از فراهم آوردن تمام مقدمات و آداب یک مهمانی یا یک رابطهٔ عاشقانهٔ تمامعیار است. این تصویرسازی نشان میدهد که خاتون چقدر تحت تأثیر این صحنه قرار گرفته و آن را یک رابطهٔ کامل و حسابشده میبیند، نه یک عمل حیوانی و غریزی. همین برداشت ناقص و سطحی است که او را به سمت تقلید کورکورانه و در نهایت هلاکت سوق میدهد، زیرا او فقط ظاهر آراستهٔ ماجرا را میبیند و از «کدو» یعنی جزء حیاتی و محافظ آن بیخبر است.
- مهذّب
- ادبآموخته، تربیتشده، پاکیزه
- خوان
- سفره، بهویژه سفرهٔ غذا و مهمانی
- افروخته
- روشن کرده
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.