Oku› Defter 5› Cariyenin hanımın eşeğiyle şehvetini gidermesi ve eşeği keçi ve ayı gibi insanî şehvetini gidermeye alıştırması, ve eşeğin uzvuna bir kabak takması ki haddini aşmasın. Hanım bunu fark etti ama kabağın detayını görmedi. Cariyeyi bahane ederek uzak bir yere gönderdi ve eşekle kabaksız birleşti ve rezillikle helak oldu. Cariye geç vakitte geri döndü ve şöyle feryat etti: “Ey canım ve ey gözümün nuru, uzvu gördün de kabağı görmedin. Zikri gördün de diğerini görmedin.” “Her eksik lanetlenmiştir” yani her eksik görüş ve anlayış lanetlenmiştir; aksi halde cisim olarak zahiri eksikler rahmet olunmuşlardır, lanetlenmiş değil. “Köre günah yoktur” (Nur, 61) ayetini oku, günahı reddetmiş ve laneti, azabı ve gazabı reddetmiştir.› Beyit 1360
M5:1360 — بود از مستی شهوت شادمان / در فرو بست و همیگفت آن زمان
M5:1360
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
خاتون که از شدت شهوت سرمست و شادمان بود، در را بست و با خود شروع به حرف زدن کرد.
این بیت لحظهای کلیدی در داستان را به تصویر میکشد. خاتون، کنیزک را به بهانهای از خانه بیرون فرستاده تا با خر تنها باشد. مولانا حالت روانی او را «مستی شهوت» توصیف میکند؛ یعنی نیروی غریزه آنچنان بر او چیره شده که مانند فردی مست، قدرت تشخیص و آیندهنگری را از دست داده است. بستنِ در، هم اقدامی عملی برای ایجاد خلوت است و هم نمادی از بستنِ درهای عقل و شرم به روی خود.
این شادی و سرمستی، شادیِ حاصل از رسیدن به یک هدف پست و حیوانی است. مولانا با این تصویرسازی، زمینه را برای فاجعهای که در پیش است آماده میکند. این بیت نشان میدهد که چگونه شهوتِ کور، فرد را به سوی نابودی میکشاند، در حالی که خودِ فرد در آن لحظه، این مسیر را عین خوشبختی و کامروایی میپندارد. شادی او، شادیِ غفلت است، نه شادیِ آگاهی.
- فرو بستن
- بستن، قفل کردن
- همیگفت
- میگفت (شکل قدیمی فعل استمراری)
- آن زمان
- در آن لحظه، در همان وقت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.