M5:1371 — بر تو سرگین را فسونش شهد کرد / شهد را خود چون کند وقت نبرد

این بیت در ادامه‌ی داستان کنیزک و خاتون و خر، به تحلیل قدرت ویرانگر «شهوت» می‌پردازد. مولانا می‌گوید شهوت همچون جادوگری است که قدرت دگرگون کردن ادراک ما را دارد. این جادو آن‌قدر قوی است که می‌تواند «سرگین» را که نماد هر چیز پست، پلید و بی‌ارزش است، در چشم انسان به «شهد» یعنی شیرین‌ترین و مطلوب‌ترین چیزها تبدیل کند. این همان اتفاقی است که برای خاتون افتاد: شهوت، عمل حیوانی و خطرناک با خر را برای او به‌قدری فریبنده جلوه داد که به کام مرگ رفت.

سپس مولانا پرسشی تکان‌دهنده مطرح می‌کند: اگر نیروی شهوت این توان را دارد که زشت‌ترین چیزها را زیبا بنمایاند، پس در «وقت نبرد» — یعنی زمانی که با زیبایی‌های واقعی و جذابیت‌های حقیقی دنیا روبرو می‌شود — چه خواهد کرد؟ پاسخ روشن است: آن زیبایی‌ها را صدچندان اغراق‌آمیز و مقاومت‌ناپذیر می‌کند و انسان را به‌کلی از خود بی‌خود و اسیر خود می‌سازد. این بیت هشداری است درباره‌ی اینکه اگر افسون شهوت کنترل نشود، نه تنها زشتی‌ها را زیبا می‌نمایاند، بلکه زیبایی‌ها را به دام‌های هلاک‌کننده تبدیل می‌کند.