Oku› Defter 5› Cariyenin hanımın eşeğiyle şehvetini gidermesi ve eşeği keçi ve ayı gibi insanî şehvetini gidermeye alıştırması, ve eşeğin uzvuna bir kabak takması ki haddini aşmasın. Hanım bunu fark etti ama kabağın detayını görmedi. Cariyeyi bahane ederek uzak bir yere gönderdi ve eşekle kabaksız birleşti ve rezillikle helak oldu. Cariye geç vakitte geri döndü ve şöyle feryat etti: “Ey canım ve ey gözümün nuru, uzvu gördün de kabağı görmedin. Zikri gördün de diğerini görmedin.” “Her eksik lanetlenmiştir” yani her eksik görüş ve anlayış lanetlenmiştir; aksi halde cisim olarak zahiri eksikler rahmet olunmuşlardır, lanetlenmiş değil. “Köre günah yoktur” (Nur, 61) ayetini oku, günahı reddetmiş ve laneti, azabı ve gazabı reddetmiştir.› Beyit 1375
M5:1375 — چون حریص خوردنی زن خواه زود / ورنه آمد گربه و دنبه ربود
M5:1375
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
اگر شهوت و میل جنسی در تو شدید است، هرچه سریعتر ازدواج کن؛ وگرنه این غریزه تو را به گناه و نابودی خواهد کشاند.
این بیت در ادامهی بحث مولانا دربارهی خطرات شهوت جنسی آمده است. او پیش از این، شهوت را بزرگترین آفت راه معنوی خوانده که زشت را زیبا جلوه میدهد و عقل را زایل میکند. مولانا دو راه برای کنترل این غریزه پیشنهاد میکند: کم خوردن یا ازدواج کردن.
در این بیت، او با یک تمثیل ساده و قدرتمند، بر ضرورت راه دوم (ازدواج) تأکید میکند. شهوت به «اشتها برای خوردن» تشبیه شده است. همانطور که غذای لذیذ (دنبه) را نباید بیمحافظ رها کرد چون گربه آن را میرباید، غریزهی جنسی (دنبه) را نیز نباید به حال خود گذاشت. «گربه» در اینجا نماد شیطان یا نفس اماره است که اگر فرصت یابد، این انرژی قدرتمند را میرباید و انسان را به سمت گناه و هلاکت میکشاند، درست همانطور که خاتونِ داستان به خاطر نادیده گرفتن جزئیات و تسلیم شدن به شهوت خام، خود را به کشتن داد.
پیام اصلی این است که غرایز طبیعی باید از راه درست و مشروع مدیریت شوند. ازدواج، به تعبیر مولانا در بیت قبل، مانند ذکر «لاحول و لا قوة الا بالله» است؛ یعنی پناهگاهی شرعی و معنوی در برابر وسوسههای ویرانگر نفس.
- زن خواه
- ازدواج کن، همسر اختیار کن
- دنبه
- چربی دم گوسفند؛ در اینجا کنایه از غریزه و میل جنسی است.
- ربود
- ربایید، دزدید
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.