Oku› Defter 5› Cariyenin hanımın eşeğiyle şehvetini gidermesi ve eşeği keçi ve ayı gibi insanî şehvetini gidermeye alıştırması, ve eşeğin uzvuna bir kabak takması ki haddini aşmasın. Hanım bunu fark etti ama kabağın detayını görmedi. Cariyeyi bahane ederek uzak bir yere gönderdi ve eşekle kabaksız birleşti ve rezillikle helak oldu. Cariye geç vakitte geri döndü ve şöyle feryat etti: “Ey canım ve ey gözümün nuru, uzvu gördün de kabağı görmedin. Zikri gördün de diğerini görmedin.” “Her eksik lanetlenmiştir” yani her eksik görüş ve anlayış lanetlenmiştir; aksi halde cisim olarak zahiri eksikler rahmet olunmuşlardır, lanetlenmiş değil. “Köre günah yoktur” (Nur, 61) ayetini oku, günahı reddetmiş ve laneti, azabı ve gazabı reddetmiştir.› Beyit 1384
M5:1384 — پا بر آورد و خر اندر ویی سپوخت / آتشی از کیر خر در وی فروخت
M5:1384
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
این بیت لحظهای را توصیف میکند که زن، در تقلید کورکورانه از کنیز، خود را در اختیار خر قرار میدهد و حیوان به او تجاوز میکند و این عمل، آغازی بر نابودی فجیع او میشود.
این بیت نقطه اوج تراژدی زنی است که شهوت، چشم عقلش را کور کرده است. او صحنهای را دیده (رابطه کنیز و خر) اما به «دقیقه» و نکتهٔ کلیدی آن (استفاده از کدو برای کنترل) پی نبرده است. عمل او صرفاً یک تقلید ظاهری و ناقص است. مولانا با تصویر «آتش» نشان میدهد که این عمل، نه لذتبخش، که آغاز سوختن و نابودی کامل است. این «آتش» هم درد فیزیکی ویرانگر است و هم نماد آتشی که نفس سرکش در جان انسان میافروزد و او را به هلاکت میکشاند.
در داستان، این زن نماد سالکی است که تنها به ظاهر اعمال و مناسک توجه میکند و از درک حکمت و باطن آن عاجز است. او میبیند که عارفان از عبادات خود لذت میبرند و به مراتب بالا میرسند، اما چون از «راز» و «دقیقه»ی کار آنها (یعنی اخلاص، معرفت و کنترل نفس) بیخبر است، تقلید کورکورانهاش نه تنها او را به مقصد نمیرساند، بلکه به نابودی کامل روح و جسمش منجر میشود. این بیت هشداری است دربارهٔ خطر پیروی از شهوات و تقلید جاهلانه در مسیر معنوی.
- سپوخت
- فرو کرد، با فشار داخل کرد، سپوختن مصدر آن است
- اندر ویی
- در او، در آن زن
- فروخت
- در اینجا به معنی افروخت، روشن کرد، شعلهور ساخت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.