Oku› Defter 5› Cariyenin hanımın eşeğiyle şehvetini gidermesi ve eşeği keçi ve ayı gibi insanî şehvetini gidermeye alıştırması, ve eşeğin uzvuna bir kabak takması ki haddini aşmasın. Hanım bunu fark etti ama kabağın detayını görmedi. Cariyeyi bahane ederek uzak bir yere gönderdi ve eşekle kabaksız birleşti ve rezillikle helak oldu. Cariye geç vakitte geri döndü ve şöyle feryat etti: “Ey canım ve ey gözümün nuru, uzvu gördün de kabağı görmedin. Zikri gördün de diğerini görmedin.” “Her eksik lanetlenmiştir” yani her eksik görüş ve anlayış lanetlenmiştir; aksi halde cisim olarak zahiri eksikler rahmet olunmuşlardır, lanetlenmiş değil. “Köre günah yoktur” (Nur, 61) ayetini oku, günahı reddetmiş ve laneti, azabı ve gazabı reddetmiştir.› Beyit 1426
M5:1426 — آخر از استاد باقی را بپرس / یا حریصان جمله کورانند و خرس
M5:1426
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
اگر میخواهی راهی را کامل بیاموزی، باید تمام آن را از استادت بپرسی، وگرنه حرص و عجله، تو را نسبت به جزئیات مهم و خطرات مسیر، کور و کر میکند.
این بیت نتیجهگیری مولانا از داستان «خاتون و خر» است. خاتون فقط ظاهر عمل کنیزک را دید و از روی حرص و شهوت، بدون پرسوجو و فهم کامل، از او تقلید کرد. او «کدو» را که بخش پنهان و حیاتی ماجرا بود، ندید و هلاک شد. مولانا این داستان را به مثابهٔ تمثیلی برای شاگردان طریقت به کار میبرد.
بسیاری از سالکان تازهکار، تنها ظاهر اعمال و کرامات یک استاد معنوی را میبینند (مانند ذکر گفتن، ریاضت کشیدن یا خوارق عادت) و با شتابزدگی و حرص، سعی در تقلید کورکورانه دارند. آنها از «باقی» درس، یعنی از حکمت پنهان، شرایط، خطرات و جزئیات دقیقی که آن عمل را ایمن و مؤثر میسازد، غافلاند. این بیت یک هشدار جدی است: یا باید با فروتنی تمام مسیر را از راهنما و استاد بپرسی، یا باید بدانی که حرص و طمع، چشم و گوش بصیرتت را میبندد و تو را مانند حیوانات («خرس» در اینجا نماد حیوانیت بیفکر و غریزی است) به ورطهٔ هلاکت میکشاند. این تقلید ناقص، نه تنها به معرفت نمیانجامد، بلکه خطرناک و نابودکننده است.
- باقی
- بقیه، باقیمانده، بخش دیگر
- حریصان
- افراد طمعکار و آزمند
- خرس
- در اینجا به معنای کر، ناشنوا یا کسی که نمیفهمد و بیادراک است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.