Oku› Defter 5› Sünni müminin, Cebri kafire cevap vermesi ve kulun iradesini ispat için delil getirmesi: Sünnet, peygamberlerin (a.s.) ayak izleriyle döşenmiş bir yoldur. O yolun sağında Cübrün çölü vardır ki, kişi orada kendine irade görmez ve emir ile nehyi inkar eder ve tevil eder. Emir ile nehyi inkar etmek, emre itaat edenlerin mükafatı olan cenneti ve emre muhalif olanların cezası olan cehennemi inkar etmeyi gerektirir. Ve daha fazlasını söylemeyeyim ki, akıllıya işaret yeterlidir. O yolun solunda ise Kaderin çölü vardır ki, yaratıcının kudretini yaratılanın kudretine mağlup bilir ve o Cebri Mecusinin saydığı o fesatlar ondan doğar.› Beyit 2992
M5:2992 — آن گرفتی آنِ ما انداختی / حقِ خدمت‌های ما نشناختی
M5:2992
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
فرشته خطاب به انسان می‌گوید: تو وسوسه‌های شیطان را انتخاب کردی و پندهای ما را نادیده گرفتی و این‌گونه حق دوستی و راهنمایی ما را به جا نیاوردی.
این بیت بخشی از گفتگوی فرشته با انسان در روز قیامت است. در این صحنه، پرده‌ها کنار رفته و انسان با دو گروهی که در زندگی دنیوی او را به دو مسیر متفاوت دعوت می‌کردند، روبرو می‌شود: فرشتگان و شیاطین.
فرشته به انسان یادآوری می‌کند که آن‌ها (فرشتگان) دوستان واقعی و خیرخواه او بوده‌اند و از زمان پدرش آدم، به او خدمت کرده‌اند. در مقابل، شیاطین دشمنان دیرینه‌ی او بوده‌اند. سپس با لحنی گله‌آمیز می‌گوید: «تو با وجود این تاریخچه‌ی روشن، دعوت آن گروه (شیاطین) را پذیرفتی و راهنمایی و خدمت ما را کنار گذاشتی و حق دوستی و خیرخواهی ما را ادا نکردی.»
این بیت در دل بحث بزرگتری درباره‌ی «اختیار» انسان قرار دارد. مولانا نشان می‌دهد که هم دعوت به خیر (از سوی فرشته) و هم وسوسه به شر (از سوی شیطان) تنها «عرضه» و «پیشنهاد» هستند. این انسان است که با اختیار خود یکی را برمی‌گزیند و مسئولیت این انتخاب با خود اوست. گله‌ی فرشته در واقع تأکیدی بر همین قدرت انتخاب و مسئولیت ناشی از آن است.
- آن
- در اینجا به معنای «آن پیشنهاد» یا «آن گروه» (اشاره به وسوسه‌های شیطان).
- آنِ ما
- آنچه از آنِ ماست، پیشنهاد و راهنمایی ما (فرشتگان).
- انداختی
- رها کردی، دور انداختی، نادیده گرفتی.
- حقِ خدمت
- ارزش و حرمت خدمت، پاداش و قدرشناسی در برابر خدمت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.