پڑھیے› دفتر ۲› عمر رضی اللہ عنہ کے زمانے میں اس شخص کا خیال کو ہلال سمجھنا› بیت ۱۲۲
M2:122 — هم ترازو را ترازو راست کرد / هم ترازو را ترازو کاست کرد
M2:122
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
معیارها و همراهانِ درست، انسان را به راه راست هدایت میکنند و معیارها و همراهانِ نادرست، او را به نقصان و انحراف میکشانند.
این بیت در ادامهٔ داستان مردی است که به خاطر یک تار موی کج در ابرویش، گمان میکرد هلال ماه را دیده است. مولانا از این داستان نتیجهای کلی میگیرد: همانطور که یک تار موی کج میتواند دید انسان را مختل کند، همراهان و معیارهای ما نیز میتوانند شخصیت و بصیرت ما را شکل دهند.
«ترازو» در اینجا نماد معیار، الگو و دوست است. بیت میگوید که یک ترازوی دقیق و درست (یعنی یک دوست صالح یا یک معیار الهی) میتواند ترازوی دیگر (یعنی وجود ما) را تنظیم و «راست» کند. برعکس، یک ترازوی نادرست و دستکاریشده (یک همراه ناباب یا یک معیار غلط) میتواند وجود ما را از حقیقت دور کرده و «کم» و ناقص سازد.
بنابراین، مولانا بر اهمیت همنشینی با «راستان» و انتخاب معیارهای صحیح برای سنجش خود و جهان تأکید میکند. همانطور که در بیت قبل گفت: «راست کن اجزات را از راستان». انتخاب همنشین، در واقع انتخاب ترازویی است که خود را با آن وزن میکنیم و این انتخاب سرنوشتساز است.
- راست کرد
- دقیق کرد، تنظیم کرد، به راه آورد
- کاست کرد
- کم کرد، ناقص ساخت، از ارزش انداخت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.