پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۳۲
M5:1332 — یک کنیزک یک خری بر خود فکند / از وفور شهوت و فرط گزند
M5:1332
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت آغاز داستانی است که در آن، کنیزی از فرط فشار غریزهٔ جنسی و برای رهایی از رنج آن، با خری رابطه برقرار میکند.
این بیت، صحنهٔ آغازین یکی از تمثیلهای تکاندهندهٔ مثنوی را به تصویر میکشد. مولانا بدون پردهپوشی، عمل کنیزی را توصیف میکند که برای ارضای «شهوت» و رهایی از «گزند» یا آسیب ویرانگر آن، به همبستری با یک حیوان روی آورده است. نکتهٔ کلیدی در ترکیب «وفور شهوت و فرط گزند» نهفته است. مولانا این عمل را صرفاً یک انحراف جنسی نمیبیند، بلکه آن را نتیجهٔ یک نیروی درونی طاقتفرسا و آسیبزا معرفی میکند که فرد را به چنین انتخاب نامتعارفی وامیدارد. این بیت، زمینه را برای پیام اصلی داستان آماده میکند: اینکه چگونه نگاه سطحی و ناقص به مسائل (که در ادامه داستان، در رفتار خاتون دیده میشود) میتواند به نابودی منجر شود. در اینجا، مولانا با توصیف بیپردهٔ یک واقعیت تلخ، مخاطب را برای درک یک حقیقت عمیقتر آماده میسازد: خطر دیدن ظاهرِ امور و غفلت از باطنِ تعیینکنندهٔ آن.
- کنیزک
- کنیز، دختر یا زن خدمتکار و برده
- بر خود فکند
- کنایه از همبستر شدن و آمیزش جنسی؛ خود را در اختیار او قرار داد
- وفور
- فراوانی، بسیاری، شدت
- فرط
- زیادهروی، شدت، از حد گذشتن
- گزند
- آسیب، آزار، شر، فتنه
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.