پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۳۷
M5:1337 — خر همی شد لاغر و خاتون او / مانده عاجز کز چه شد این خر چو مو
M5:1337
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت، سرگشتگی و ناتوانی خاتون را در فهمیدن علت لاغری الاغش توصیف میکند، در حالی که از راز شهوترانی کنیز با آن حیوان بیخبر است.
در این داستان، کنیزکی برای ارضای شهوت خود، با الاغ خاتون رابطه برقرار میکند. اما برای آنکه آسیب نبیند، از کدویی برای کنترل اندازهٔ آلت الاغ استفاده میکند. این عمل مکرر، حیوان را ضعیف و لاغر کرده است.
این بیت، نقطهٔ آغاز کنجکاوی و تحقیق خاتون است. او فقط ظاهر ماجرا، یعنی لاغری الاغ را میبیند، اما از علت پنهان آن (رابطه با کنیز) کاملاً بیاطلاع است. مولانا با تصویر «خر چو مو» (الاغی به باریکی یک مو)، شدت لاغری حیوان و در عین حال، شدت کوری و ناآگاهی خاتون را به نمایش میگذارد. این بیت، صحنه را برای کشف راز توسط خاتون و فاجعهای که در پی آن رخ میدهد، آماده میکند. ناتوانی او در دیدن حقیقت، مقدمهای است بر درک ناقصی که در نهایت به هلاکتش میانجامد.
- خاتون
- بانو، خانم خانه، زن بزرگ و محترم
- عاجز
- درمانده، ناتوان در فهمیدن
- کز چه
- که از چه، که برای چه
- چو مو
- مانند مو، بسیار باریک و لاغر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.