پڑھیے› دفتر ۵› اس گائے کی حکایت جو ایک بڑے جزیرے میں اکیلی رہتی ہے، حق تعالیٰ اس بڑے جزیرے کو نباتات اور پھولوں سے بھر دیتا ہے جو گائے کا چارہ ہوتے ہیں۔ شام تک وہ گائے سب کچھ کھا کر ایک پہاڑ کے ٹکڑے کی طرح موٹی ہو جاتی ہے۔ جب رات ہوتی ہے تو اسے غم اور خوف کی وجہ سے نیند نہیں آتی کہ میں نے سارا صحرا چر لیا، کل کیا کھاؤں گی؟ اس غم سے وہ سوکھ کر خلال کی طرح پتلی ہو جاتی ہے۔ دن ہوتے ہی وہ سارا صحرا گزشتہ دن سے زیادہ سبز اور گھنا دیکھتی ہے؛ دوبارہ کھاتی ہے اور موٹی ہو جاتی ہے، پھر رات کو وہی غم اسے پکڑ لیتا ہے۔ کئی سالوں سے وہ یہی دیکھ رہی ہے لیکن اعتماد نہیں کرتی۔› بیت ۲۸۵۱
M5:2851 — جمله صحرا را چرد او تا به شب / تا شود زفت و عظیم و مُنتَجَب
M5:2851
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این گاو تمام روز را به چرا در علفزار سرسبز میگذراند و آنقدر میخورد که بسیار چاق و فربه و درشتهیکل میشود.
این بیت مرحلهٔ اول از یک چرخهٔ معیوب را توصیف میکند که نماد انسان غافل و بیاعتماد به رزق الهی است. مولانا در این حکایت، گاوی را به تصویر میکشد که در جزیرهای پر از نعمت زندگی میکند. این گاو، نمایندهٔ نفسی است که تنها به ظاهر و به داشتههای فعلی خود مینگرد.
«چریدن تا شب» و «فربه شدن» نماد غرق شدن کامل در نعمتهای دنیوی و برخورداری بیحدوحصر از روزی خداوند است. خداوند هر روز سفرهای گسترده برای این گاو (نماد انسان) پهن میکند و او تا سرحد سیری کامل از آن بهرهمند میشود. این چاقی و بزرگی، اوج برخورداری مادی است. اما مشکل از آنجا آغاز میشود که این برخورداری، به آرامش و اعتماد قلبی منجر نمیشود. این بیت، زمینه را برای بیت بعدی آماده میکند که در آن، ترس و اضطراب شبانه از فردای نامعلوم، تمام این فربهی و برخورداری را از بین میبرد. در واقع، این گاو نماد انسانی است که با وجود دیدن مکرر لطف و رزاقیت خداوند، هرگز به او اعتماد نمیکند و همواره در اضطراب آینده به سر میبرد.
- زفت
- درشت، ستبر، فربه
- مُنتَجَب
- برگزیده، انتخابشده، عالی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.