پڑھیے› دفتر ۵› ہر روز دل میں آنے والے نئے خیال کی مثال نئے مہمان سے دینا جو دن کے آغاز سے گھر میں اترتا ہے، اور مہمان نوازی کی فضیلت اور مہمان کے نخرے اٹھانا اور اس کا گھر والے پر حکم چلانا اور بدخلقی کرنا› بیت ۳۶۷۷
M5:3677 — غم ز دل هر چه بریزد یا برد / در عوض حقا که بهتر آورد
M5:3677
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
غم و اندوه، چیزهای کهنه و پوسیده را از دلِ انسان پاک میکند و در مقابل، خداوند جای آن را با چیزهایی بسیار بهتر و تازهتر پر میکند.
این بیت در ادامهٔ تمثیل «فکر به مثابهٔ مهمان» میآید. مولانا در ابیات پیشین، «غم» را به خدمتکاری تشبیه کرده که با تندی و جدیت، خانهٔ دل را از ناپاکیها و تعلقات کهنه پاک میکند. غم، برگهای زرد را از شاخهٔ دل فرو میریزد، ریشههای شادیهای سطحی و قدیمی را از جا میکند و ریشههای کج و پوسیده را برمیکند.
این بیت نتیجهٔ آن پاکسازی را بیان میکند. مولانا تأکید میکند که این فرایندِ از دست دادن، صرفاً یک تخریب و تهیسازی نیست. غم هر چه را که از دل میگیرد - خواه شادیهای کهنه، خواه وابستگیهای بیارزش - در واقع فضایی برای امری والاتر باز میکند. این یک معاملهٔ الهی است: در ازای آنچه از دست میرود، خداوند «بهتر» از آن را جایگزین میسازد. این نگاه، ماهیت غم را از یک نیروی مخرب به یک عامل ضروری برای رشد و تحول معنوی تغییر میدهد. غم، پیشدرآمدِ شادیهای اصیلتر و عمیقتری است که از «اصل خیر» یعنی از جانب خداوند سرچشمه میگیرد.
- حقا
- به حق سوگند، به راستی، یقیناً
- بریزد
- فرو بریزد، بیندازد
- در عوض
- در مقابل، به جای آن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.