O'qish› Daftar 2› Haq Taoloning Musoni alayhissalomni o‘sha cho‘pon uchun koyishi› Bayt 1766
M2:1766 — گر خطا گوید، وُرا خاطی مگو / گر بوَد پُر خون شهید، او را مشو
M2:1766
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
همانطور که شهیدِ آغشته به خون را نباید شست، عارفی که از فرط عشق سخنی خلافِ آداب ظاهر میگوید را نیز نباید سرزنش کرد و خطاکار دانست.
در این بیت، خداوند به موسی پاسخ میدهد و از او میخواهد که چوپان عاشق را به خاطر سخنان به ظاهر کفرآمیزش سرزنش نکند. مولانا برای روشن کردن این نکته، مقایسهای بسیار قدرتمند و زیبا انجام میدهد: مقایسهی «خطای عاشق» با «خون شهید».
در فقه اسلامی، بدن شهید در معرکه جنگ غسل داده نمیشود و با همان لباس و خون به خاک سپرده میشود. آن خون، نه تنها نجس نیست، بلکه مقدس و نشانهی پاکی و والاترین مرتبهی ایثار است. خداوند به موسی میگوید همانطور که تو بدن شهیدی را که غرق خون است نمیشویی (چون آن خون عین طهارت است)، روح و زبان عاشقی را هم که از شدت عشق و بیخودی «خطا» میکند، نباید با معیارهای ظاهری و آداب شریعت «شستوشو» دهی و او را خطاکار بخوانی.
نکتهی اصلی این است که «خطا»ی چوپان، مانند خون شهید، از سر صدق و عشق است و نزد خداوند از بسیاری عبادتهای ظاهری و آدابدانانه ارزشمندتر است. این «خطا» در واقع گواهی بر سوختن و فنای او در عشق الهی است و نباید آن را با گناه و اشتباه یکی دانست. این بیت، دفاعیهای شورانگیز از «باطن» و «حال» در برابر «ظاهر» و «قال» است.
- خاطی
- خطاکار، گناهکار
- مشو
- نشوی، شستوشو ندهی (فعل نهی از شستن)
- وُرا
- او را
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.