O'qish› Daftar 2› Cho‘ponning uzriga nisbatan Musoga alayhissalomga vahiy kelishi› Bayt 1776
M2:1776 — ور بگویم عقل‌ها را برکَند / ور نویسم بس قلم‌ها بشکند
M2:1776
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
این اسرار الهی چنان عظیم و ورای فهم بشری است که نه در قالب سخن می‌گنجد و نه با نوشتن قابل بیان است، زیرا عقل و ابزارهای معمول شناخت توان درک آن را ندارند.
این بیت در ادامهٔ راز و نیاز خداوند با موسی پس از ماجرای شبان است. خداوند پس از آنکه موسی را به خاطر توبیخ چوپان عاشق سرزنش می‌کند، اسراری از حقیقت عشق و ارتباط با خود را بر دل او آشکار می‌سازد. این اسرار، مربوط به ساحت «بی‌خودی» و تجربه‌های عرفانی است که از محدودهٔ عقل و منطق فراتر می‌رود.
مولانا در اینجا از زبان خداوند (یا از زبان راوی که شاهد آن تجربهٔ موسی است) می‌گوید که این حقایق گفتنی و نوشتنی نیستند. بیان آن‌ها عقل‌های بشری را که به قواعد و دسته‌بندی‌های منطقی عادت دارند، پریشان و ویران می‌کند («عقل‌ها را برکند»). تلاش برای ثبت این معانی نیز بیهوده است و ابزار نوشتن، یعنی قلم، در برابر عظمت این رازها تاب نمی‌آورد و می‌شکند («بس قلم‌ها بشکند»).
این بیت بر مفهوم بنیادین «ناگفتنی بودن» (ineffability) تجربهٔ عرفانی تأکید دارد. بالاترین سطح معرفت، معرفتی شهودی و حضوری است که زبان و عقل از توصیف آن عاجزند. هر تلاشی برای به بند کشیدن آن در کلمات، به شکست می‌انجامد و حتی می‌تواند برای شنونده‌ای که آمادگی ندارد، ویرانگر باشد. این همان نقطه‌ای است که مولانا غالباً سخن را قطع کرده و به «خاموشی» پناه می‌برد.
- برکَند
- از ریشه درآورد، نابود کند
- بس
- بسیار، خیلی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.