O'qish› Daftar 2› Cho‘ponning uzriga nisbatan Musoga alayhissalomga vahiy kelishi› Bayt 1811
M2:1811 — روی واپس کردنش آن حرص و آز / روی در ره کردنش صدق و نیاز
M2:1811
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
این بیت علت شکست و موفقیت در مسیر معنوی را بیان می‌کند: حرص و آز انسان را به عقب می‌راند، در حالی که صداقت و احساس نیاز به حق، او را به جلو هدایت می‌کند.
این بیت در ادامهٔ حکایت فردی است که از سفر معنوی خود هیچ سودی نبرده و آرزو می‌کند کاش مانند خاک، بی‌ادعا و تسلیم بود. مولانا در اینجا یک اصل کلی را بیان می‌کند تا علت این ناکامی را توضیح دهد.
نیم‌مصرع اول، «روی واپس کردنش آن حرص و آز»، به نیروی بازدارنده اشاره دارد. «روی واپس کردن» یعنی عقب‌گرد کردن و شکست در مسیر. علت این پس‌رفت، چیزی جز «حرص و آز» نیست. اینها تمایلات نفسانی و دنیوی هستند که انسان را به جای حرکت به سوی کمال و معنا، به سمت مادیات و خودخواهی می‌کشانند و از مقصد اصلی دور می‌کنند.
نیم‌مصرع دوم، «روی در ره کردنش صدق و نیاز»، نیروی پیش‌برنده را معرفی می‌کند. «روی در ره کردن» یعنی در مسیر قرار گرفتن و پیش رفتن. دو عامل این حرکت را ممکن می‌سازند: «صدق» و «نیاز». صدق به معنای راستی و خلوص نیت در طلب حق است و نیاز به معنای درک عمیق فقر و وابستگی خود به مبدأ هستی است. کسی که صادقانه و با احساس نیاز حقیقی قدم در راه می‌گذارد، می‌تواند در این سفر معنوی پیشرفت کند. در واقع، این بیت تقابل میان انگیزهٔ نفسانی (حرص) و انگیزهٔ روحانی (صدق و نیاز) را به تصویر می‌کشد.
- روی واپس کردن
- عقب‌گرد کردن، پس‌رفت کردن
- آز
- طمع، حرص شدید
- روی در ره کردن
- در مسیر قرار گرفتن، راهی شدن، پیش رفتن
- نیاز
- احساس فقر و احتیاج ذاتی به خداوند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.