O'qish› Daftar 2› Iblisning o‘z hiylasini yana ta’riflashi› Bayt 2733
M2:2733 — گرگ بیچاره اگرچه گُرْسِنه‌ست / متهم باشد که او در طَنْطَنه‌ست
M2:2733
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
ابلیس خود را به گرگی تشبیه می‌کند که حتی وقتی از گرسنگی ضعیف شده، به دلیل بدنامی‌اش، همه فکر می‌کنند از پرخوری در عیش و نوش است و او را مقصر می‌دانند.
این بیت بخشی از دفاعیۀ ابلیس است که در آن از بدنامی خود شکایت می‌کند. او می‌گوید که مردم گناهان خود را به گردن او می‌اندازند و او را مسئول تمام وسوسه‌ها و لغزش‌هایشان می‌دانند. مولانا از زبان ابلیس، از تمثیل گرگ استفاده می‌کند تا این بی‌عدالتی را به تصویر بکشد.
گرگ، حتی اگر از فرط گرسنگی در حال مرگ باشد، به دلیل شهرتی که به درندگی و سیری‌ناپذیری دارد، همیشه در چشم مردم موجودی قدرتمند و برخوردار به نظر می‌رسد. اگر از ضعف نتواند راه برود، مردم می‌گویند از پرخوری دچار سوءهاضمه (تخمه) شده است. ابلیس نیز همین ادعا را در مورد خود دارد: «من تبدیل به یک متهم همیشگی شده‌ام. هر مرد و زنی خطای خود را به گردن من می‌اندازد و مرا سرچشمۀ شر معرفی می‌کند، در حالی که مشکل اصلی، نفس و حرص خود آنهاست.»
نکتۀ اصلی مولانا در این داستان این است که انسان نباید با فرافکنی و مقصر دانستن ابلیس، از مسئولیت اعمال خود شانه خالی کند. همان‌طور که در ابیات قبل آمده، این «میل دنبه» و «حبک الاشیاء» (دوست داشتن چیزها) در درون انسان است که چشم و عقل او را کور می‌کند، نه صرفاً وسوسۀ یک نیروی بیرونی.
- طَنْطَنَه
- جاه و جلال، شکوه، زندگی مجلل و پر زرق و برق
- گُرْسِنِه
- گرسنه (شکل کهن)
- متهم
- کسی که به او تهمت زده شده، گمان بد به او برده شده
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.