M2:80 — در جهان هر چیز چیزی جذب کرد / گرم گرمی را کشید و سرد سرد

Rumi menyajikan sebuah prinsip fisika sederhana—panas menarik panas, dingin menarik dingin—sebagai metafora untuk hukum tarik-menarik spiritual yang lebih dalam. Bait ini berfungsi sebagai jembatan, membawa pembaca dari gagasan bahwa "keindahan menarik keindahan" (bait sebelumnya) ke ranah moral dan spiritual.

Dalam konteks bagian ini, Rumi menegaskan bahwa kesamaan sifat atau esensi (jinsiyyat) adalah kekuatan pendorong di balik semua hubungan. Sama seperti unsur-unsur fisik yang berkelompok dengan sejenisnya, demikian pula manusia. Orang-orang dengan sifat batin yang sama akan saling menemukan. Bait-bait berikutnya akan memperluas prinsip ini: orang batil akan tertarik pada kebatilan, sementara mereka yang tercerahkan (nūrī) akan mencari sesama pembawa cahaya. Dengan demikian, hukum alam yang kasat mata ini menjadi cermin bagi cara kerja realitas spiritual yang tak terlihat.

مولانا در آغاز دفتر دوم مثنوی، اصلی بنیادین در هستی و روابط انسانی را بیان می‌کند: قانون «جذب هم‌جنسان» یا «هم‌سنخی». این اصل می‌گوید که هر موجود یا پدیده‌ای، به طور طبیعی به سوی چیزی کشیده می‌شود که با ذات و ماهیت درونی‌اش هماهنگی دارد.

برای روشن کردن این مفهوم معنوی، مولانا از یک مثال ملموس و فیزیکی استفاده می‌کند: همان‌طور که در طبیعت، گرما تمایل به گرما و سرما تمایل به سرما دارد، در عالم معنا نیز چنین است. این تشبیه ساده، قاعده‌ای کلی را به ذهن خواننده نزدیک می‌کند. بیت‌های بعدی این اصل را در حوزه‌ی اخلاق و روحانیت بسط می‌دهند: انسان‌های پاک و نورانی جویای یکدیگرند و انسان‌های پلید و باطل نیز به سوی هم‌نوعان خود کشیده می‌شوند. بنابراین، این بیت تنها یک توصیف فیزیکی نیست، بلکه مقدمه‌ای است برای درک اینکه چرا نیکان با نیکان و بدان با بدان همراه می‌شوند و چرا روح انسان در نهایت به سوی مبدأ و اصلی که از آن سرچشمه گرفته است، کشش دارد.