M2:2623 — پیشهٔ اول کجا از دل رود / مهر اول کی ز دل بیرون شود

این بیت بخشی از پاسخ دوم ابلیس به معاویه است. ابلیس در اینجا با لحنی حسرت‌آمیز و نوستالژیک، به گذشتهٔ خود اشاره می‌کند که فرشته‌ای مقرب و در حال طاعت خداوند بوده است. او استدلال می‌کند که آن سرشت اولیه و آن عشق نخستین به پروردگار، مانند یک «پیشه» یا «مهر» اول، عمیقاً در وجودش ریشه دوانده و هرگز به کلی از میان نمی‌رود.

مولانا با به کار بردن این تشبیهات، به یک اصل روانشناختی و عرفانی اشاره می‌کند: تأثیرات و تجربیات اولیه، به‌ویژه عشق اول، اثری ماندگار بر روح انسان می‌گذارند. ابلیس با این کلام می‌خواهد بگوید که نافرمانی فعلی او تمام حقیقت وجودش نیست؛ در اعماق وجودش هنوز بقایای آن فرشتۀ عاشق و عابد وجود دارد. این بیت در واقع پیچیدگی شخصیت ابلیس را در نگاه عرفانی مولانا نشان می‌دهد. او صرفاً یک شر مطلق نیست، بلکه موجودی است که از اصل نورانی خود جدا افتاده و به همین دلیل، درد و حسرت آن «مهر اول» را با خود حمل می‌کند. این یادآوری گذشته، هم توجیهی برای اعمال اوست و هم نوعی اعتراف به عشقی از دست رفته.