اقرأ› دفتر ٢› شدة معاوية على إبليس› بيت ٢٧٠٩
M2:2709 — تا چه دارد این حسود اندر کدو / ای خدا فریاد ما را زین عدو
M2:2709
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
معاویه با سوءظن به ابلیس نگاه میکند و از خود میپرسد که این موجود حسود چه فریب جدیدی در سر دارد و برای محافظت از خود در برابر او، به خدا پناه میبرد.
این بیت، نقطه اوج بدگمانی و استیصال معاویه در برابر ابلیس است. معاویه پس از آنکه ابلیس را «راهزن» خواند و ترفندهایش را رد کرد، اکنون مستقیماً رو به خدا میکند. او میداند که ابلیس، که اینجا نماد نفس اماره و وسوسههای درونی است، هرگز از فریب دست برنمیدارد.
عبارت «اندر کدو» یک اصطلاح عامیانه و تحقیرآمیز است که به «در سر» یا «در فکر» اشاره دارد. استفاده از این کلمه نشان میدهد که معاویه نقشههای ابلیس را پوچ و بیارزش میداند، اما در عین حال از قدرت فریبندگی آن آگاه است. او میداند که حتی یک فکر به ظاهر بیاهمیت از سوی این «حسود» میتواند ویرانگر باشد.
مصراع دوم یک «استغاثه» یا فریادرسی خالص است. معاویه درمییابد که با تکیه بر هوش و ذکاوت خود بهتنهایی نمیتواند در برابر مکر شیطان پیروز شود. این فریاد، اذعان به ضعف انسان در برابر وسوسههای نفسانی و طلب یاری از منبعی بالاتر است. در منطق عرفانی مولانا، این لحظهی «عجز» و پناه بردن به خدا، خود بزرگترین سلاح در برابر دشمن درونی است.
- کدو
- در اینجا به معنی کنایی «سر» یا «کله»، برای اشاره به افکار و نقشههای پنهان کسی.
- فریاد ما را
- فریادرس ما باش، به داد ما برس.
- زین
- مخفف «از این».
- عدو
- دشمن.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.