M2:2725 — بی‌گنه لعنت کنی ابلیس را / چون نبینی از خود آن تلبیس را

این بیت بخشی از دفاعیات ابلیس در مثنوی است. او در اینجا خطاب به انسان می‌گوید که بی‌دلیل مرا لعنت نکن. مشکل اصلی تو من نیستم، بلکه «نفس» خود توست. تو فریبکاری و نیرنگی را که از درون خودت، از امیال و هواهای نفسانی‌ات، سرچشمه می‌گیرد نمی‌بینی و به همین دلیل، به اشتباه یک دشمن بیرونی یعنی مرا مقصر می‌دانی.

مولانا از زبان ابلیس یک اصل مهم عرفانی را بیان می‌کند: بزرگترین دشمن و فریبکار انسان، نفس امارهٔ اوست. تا زمانی که انسان این دشمن درونی را نشناسد و آن را مهار نکند، همیشه به دنبال مقصری بیرونی برای لغزش‌های خود خواهد گشت. ابلیس در این داستان، آینه‌ای می‌شود که انسان تصویر نفس خود را در آن ببیند. او می‌گوید من تنها یک محرک بیرونی‌ام؛ اصل کشش به سوی گناه و «تلبیس» (فریب) در خود تو نهفته است، همانطور که میل به «دنبه» چشم روباه را کور می‌کند و او را به سوی دام می‌کشاند (ابیات بعدی).