اقرأ› دفتر ٣› بيان أن قول 'الله' للمحتاج هو عين قول الحق 'لبيك'› بيت ٢١٢
M3:212 — صبر کردن بهر این نبود حَرَج / صبر کن کالصبر مفتاح الفرج
M3:212
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
برای دستیابی به اهداف معنوی، تحمل سختیها و شکیبایی ورزیدن دشوار نیست، بلکه یک ضرورت است، زیرا صبر کلید گشایش و پیروزی نهایی است.
این بیت در ادامهی تشویق سالک به مجاهدت و تلاش برای رسیدن به «جام» معرفت الهی است. مولانا تأکید میکند که صبر، جزء جداییناپذیر این راه است. برخلاف تصور رایج که صبر را نوعی سختی و عذاب میداند، او میگوید وقتی هدف بزرگ و ارزشمند باشد، شکیبایی در مسیر، دیگر «حَرَج» یا رنج و عذاب به حساب نمیآید، بلکه خود بخشی از فرآیند رشد است.
مصراع دوم با استفاده از ضربالمثل مشهور عربی «الصبر مفتاح الفرج» (صبر کلید گشایش است)، این نکته را به یک اصل کلی و جهانی پیوند میزند. این فقط یک توصیهی اخلاقی نیست، بلکه یک قانون معنوی است. همانطور که در بیت قبل، پیروزی (ظفر) را مشروط به جهاد و صبر دانست، در اینجا نیز تأکید میکند که هرگونه گشایش، چه در امور دنیوی و چه در مراتب روحانی، از دروازهی صبر میگذرد. در واقع، صبر ابزار اصلی سالک برای مقابله با وسوسههای راه و موانع درونی و بیرونی است و بدون آن، رسیدن به مقصد ناممکن است.
- حَرَج
- سختی، تنگی، گناه، دشواری
- بهرِ این
- برای این (مقصود)، به خاطر این هدف
- کالصبر مفتاح الفرج
- که صبر کلید گشایش و رهایی است (ضربالمثل عربی)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.