اقرأ› دفتر ٣› تمثيل هروب المؤمن وعدم صبره على البلاء باضطراب وعدم قرار الحمص وغيره من الحبوب في غليان القدر، وتسارعها للقفز إلى الخارج› بيت ٤١٧٤
M3:4174 — سر به پیش قهر نه دل بر قرار / تا ببرم حلقت اسمعیلوار
M3:4174
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
در برابر تقدیر سخت الهی تسلیم باش و آرامش خود را حفظ کن تا من (خدا) همچون ابراهیم که اسماعیل را قربانی میکرد، تو را از خودیات رها سازم.
این بیت در ادامهٔ تمثیل «نخود در حال جوشیدن» است که نمادی از انسان مؤمن در کوران سختیها و ابتلائات الهی است. خداوند، در نقش آشپز، به نخود (مؤمن) که از درد جوشیدن بیقراری میکند، توضیح میدهد که این رنج برای رشد و کمال او ضروری است.
در اینجا، مولانا این تمثیل را به داستان قربانی کردن اسماعیل توسط ابراهیم پیوند میزند. خداوند به انسان میگوید: «من همچون ابراهیم (خلیل) هستم و تو مانند پسرش، اسماعیل. در برابر قهر و تقدیر سخت من سر تسلیم فرود آور و دلت را مضطرب نکن.» فرمان «حلقت را میبرم» در واقع استعارهای از نابود کردن «نفس» و «منیت» انسان است، نه مرگ فیزیکی. همانطور که در بیت بعدی توضیح داده میشود، این «سر بریدن» به معنای رهایی از خودی و رسیدن به حیاتی والاتر و جاودانه است. شرط این تحول روحانی، تسلیم محض و رضایت قلبی در برابر مشیت الهی است، درست همانطور که اسماعیل با آرامش به قربانی شدن رضایت داد.
- قهر
- در اینجا به معنای غضب، خشم و تجلی جنبهٔ سخت و ناخوشایند تقدیر الهی است.
- دل بر قرار
- با دلی آرام، با آرامش خاطر، بدون اضطراب.
- اسمعیلوار
- مانند اسماعیل؛ اشاره به تسلیم کامل او در برابر فرمان خداوند برای قربانی شدن.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.