M1:2759 — نقش درویشست او نه اهل نان / نقش سگ را تو مینداز استخوان

مولانا در این بخش، میان دو نوع «فقر» تمایز قائل می‌شود: فقر حقیقی که اشتیاق به خداوند است (درویشی برای خدا) و فقر کاذب که صرفاً نیاز مادی و طلب از خلق است (درویشی از خدا).

این بیت، درویش کاذب را به یک «نقش» یا «تصویر» تشبیه می‌کند. او فقط ظاهر و لباس درویشی را دارد، اما از حقیقت و باطن آن تهی است. مولانا با یک مثال روشن، این مفهوم را ملموس می‌کند: همان‌طور که هیچ‌کس برای «نقاشیِ یک سگ» استخوان نمی‌اندازد، چون می‌داند که آن تصویر، جان و قابلیت خوردن ندارد، نباید فریب ظاهر این مدعی را خورد و به او نان و توجه معنوی بخشید. در بیت‌های بعدی، این ایده بسط داده می‌شود: این درویش، «ماهی خاکی» است نه ماهی دریا؛ «مرغ خانه» است نه سیمرغ آسمان. او گدای لقمه‌ای نان است (فقرِ لقمه)، نه تشنه‌ی حق (فقرِ حق).

نکته‌ی اصلی در اینجاست که کمک به چنین فردی، تقویت ریاکاری و ظاهرپرستی اوست. او گرسنه‌ی نان است، نه معرفت. بنابراین، بخشیدن «استخوان» (نماد کمک مادی یا معنوی) به او، کاری بیهوده و نابجاست، زیرا او ابزار لازم برای دریافت و هضم حقیقت را ندارد.