M1:3296 — جمله هفتاد و دو ملت در توست / وه که روزی آن بر آرد از تو دست

این بیت در ادامه‌ی هشدار مولانا به مؤمنان بیان می‌شود. او پیش از این گفته است که رگه‌ای از «فلسفه‌زدگی» یا همان شک و انکار، در وجود هر انسانی هست و می‌تواند روزی او را رسوا کند. در اینجا، این ایده را گسترش می‌دهد و از حدیثی مشهور درباره‌ی تقسیم شدن امت اسلام به هفتاد و دو فرقه بهره می‌برد، اما آن را به یک حقیقت روان‌شناختی و عرفانی تبدیل می‌کند.

به گفته‌ی مولانا، این هفتاد و دو ملت یا مذهب، صرفاً گروه‌هایی در بیرون از ما نیستند، بلکه نمایانگر تمام استعدادها، گرایش‌ها، شک‌ها، باورها و انحرافات ممکنی هستند که در نفس انسان به ودیعه گذاشته شده‌اند. وجود هر فرد، عالمی بی‌انتهاست که ظرفیت پذیرش هر عقیده‌ای را، از خالص‌ترین ایمان تا بدترین کفر، در خود دارد. هیچ‌کس از این خطر مصون نیست.

مصراع دوم، «وه که روزی آن بر آرد از تو دست»، یک فریاد بیم و هشدار است. «دست برآوردن» در اینجا یعنی ظاهر شدن، غلبه کردن و کنترل را به دست گرفتن. مولانا می‌گوید باید از آن روزی ترسید که یکی از این «ملت‌»های خفته‌ی درونی، به‌ویژه آنهایی که به کفر و انکار گرایش دارند، بیدار شود و بر اراده و ایمان شخص مسلط گردد. این بیت دعوتی است به خودشناسی عمیق و مراقبت دائمی از احوال باطن، تا مبادا انسان فریب ظاهر باایمان خود را بخورد و از دشمنان پنهان در وجودش غافل شود.