Oxu› Dəftər 1› Vəzirin bu məkrdəki ziyanını bəyan etmək› Beyt 528
M1:528 — با چنان قادر خدایی کز عدم / صد چو عالم هست گرداند بدم
M1:528
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
این بیت به قدرت مطلق خداوند در آفرینش اشاره میکند؛ خدایی که میتواند در یک آن، از هیچ، صدها عالم بیافریند و وزیر نادان با چنین قدرتی در ستیز بود.
این بیت در ادامهٔ توصیف جهل و غفلت وزیر یهودی است که برای نابودی مسیحیان نقشه میکشید. مولانا عمل او را نه ستیز با یک دین، بلکه پنجه در پنجهٔ خودِ خداوند انداختن میداند.
نکتهٔ اصلی بیت، تأکید بر قدرت بینهایت آفرینش الهی است. وزیر با تمام مکر و حیلهاش، در برابر قدرتی ایستاده است که میتواند «از عدم»، یعنی از نیستی محض، نه تنها یک جهان، بلکه «صدها جهان» را در یک «دم» یا لحظه خلق کند. این تصویر، مقیاس حماقت وزیر را نشان میدهد: تلاشهای محدود و ناچیز یک انسان در برابر خالقی که ابعاد قدرت او فراتر از تصور است.
مولانا با این بیت، داستان را از یک جدال تاریخی میان ادیان فراتر برده و به یک اصل عرفانی پیوند میزند: هرگونه مخالفت با حق و حقیقت، در نهایت مبارزهای بیهوده با قدرت مطلق الهی است که سرچشمهٔ تمام هستی است. ابیات بعدی نیز همین مفهوم را با مثالهای دیگر (مانند عصای موسی در برابر سپاه فرعون) تقویت میکنند.
- قادر
- بسیار توانا، قدرتمند
- عدم
- نیستی، نبود، مقابلِ وجود
- هست گرداندن
- به وجود آوردن، خلق کردن، هستی بخشیدن
- بدم
- در یک دم، در یک لحظه، فوراً
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.