Oxu› Dəftər 4› O qulun birinci məktubuna cavab almayınca şaha başqa bir məktub yazması› Beyt 1959
M4:1959 — عقل تو افزون شود بر دیگران / لیک تو باشی ز حفظ آن گران
M4:1959
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
عقل اکتسابی و دانشآموخته، هرچقدر هم که زیاد باشد، باری سنگین بر دوش صاحبش است، زیرا باید دائماً آن را حفظ و نگهداری کند و نگران فراموشیاش باشد.
مولانا در اینجا به توصیف محدودیت‌های «عقل اکتسابی» یا «تحصیلی» ادامه می‌دهد. این همان عقلی است که از طریق مطالعه، استاد و مدرسه به دست می‌آید. او می‌گوید چنین دانشی می‌تواند فرد را از دیگران متمایز و برتر نشان دهد و باعث شود در بحث‌ها و علوم ظاهری سرآمد باشد.
اما این برتری هزینه‌ای دارد: این دانش مانند یک گنج بیرونی است که باید دائماً از آن محافظت کرد. صاحب آن همیشه نگران فراموشی، از دست دادن یا به چالش کشیده شدن دانسته‌هایش است. این دانش، به جای آنکه مایه‌ی سبکی و رهایی باشد، به باری سنگین بر روح تبدیل می‌شود که فرد را «گران» و زمین‌گیر می‌کند. این سنگینی در مقابل سبکی و جوشش طبیعی «عقل خدادادی» قرار می‌گیرد که در ابیات بعدی معرفی می‌شود؛ آن عقلی که همچون چشمه‌ای از درون می‌جوشد و نیازی به حفظ کردن ندارد.
- افزون
- بیشتر، زیادتر
- لیک
- ولی، اما
- گران
- سنگین، سنگینبار، تحت فشار
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.