Oxu› Dəftər 4› Bu dünya insanlarının o dünya insanlarına hücum etməsi və qeybin sərhəddi olan zərr və nəslə qədər yürüş etmələri və pusqudan qafil olmaları, çünki qazi qazaya getməzsə, kafir hücum edər› Beyt 2448
M4:2448 — سبلتت را بر کند یک یک قدر / تا بدانی کالقدر یعمی الحذر
M4:2448
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
تقدیر الهی، تکبر و غرور تو را ذرهذره از بین خواهد برد تا بفهمی که وقتی قضای الهی فرا رسد، هیچ احتیاط و تدبیری کارساز نیست.
این بیت در ادامهٔ هشداری است به انسان مغروری که میپندارد با تدبیر و حیلهٔ خود میتواند جلوی ارادهٔ خداوند را بگیرد. مولانا او را به سبیلی تشبیه میکند که صاحبش به آن مینازد و آن را نشانهٔ مردانگی و قدرت خود میداند.
اما «قدر» یا تقدیر الهی، مانند دستی پنهان، تارهای این سبیل را یک به یک میکند. این کنایه به این معناست که حوادث و پیشامدهای ناگزیر روزگار، به تدریج تمام بنیانهای غرور و خودبینی او را فرو میریزند. این فرآیند تدریجی و ویرانگر به او درسی تلخ میآموزد.
مصرع دوم، که بخشی از آن به عربی است، این درس را به صراحت بیان میکند: «کَالقَدَر یُعمِی الحَذَر». یعنی «تقدیر، احتیاط را کور میکند». وقتی فرمان الهی برای وقوع امری صادر شود، تمام راههای چاره، دوراندیشی و پیشبینی انسان بسته میشود. عقل او از کار میافتد و هر تدبیری که میاندیشد، به ضد خود تبدیل میشود. این یک اصل مهم در عرفان است که در برابر ارادهٔ مطلق الهی، عقل و احتیاط بشری محدود و ناتوان است.
- سبلت
- سبیل. در اینجا نماد غرور، تکبر و ابهت ظاهری است.
- قدر
- تقدیر، سرنوشت، قضای الهی.
- کالقدر یعمی الحذر
- عبارت عربی به معنای: «تقدیر، چشم احتیاط (و دوراندیشی) را کور میکند».
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.