Oxu› Dəftər 5› Cariyənin xatunun eşşəyi ilə şəhvətini təmin etməsi və onu keçi və ayı kimi insan şəhvətini təmin etməyə öyrətməsi, eşşəyin qəzibinə balqabaq taxması ki, ölçüsündən aşmasın. Xatun bunu öyrəndi, lakin balqabağın incəliyini görmədi. Cariyəni bəhanə ilə uzaq bir yerə göndərdi və balqabaqsız eşşəklə birlikdə oldu və rüsvayçılıqla həlak oldu. Cariyə axşamüstü qayıdıb fəryad etdi ki, “Ey canım və ey gözümün nuru! Cinsiyyət orqanını gördün, balqabağı görmədin! Zikri gördün, o birini görmədin!” “Hər naqis məl’undur” demək, yəni hər naqis baxış və anlayış məl’undur. Əgər zahirdəki naqislər mərhumdurlarsa, məl’un deyillər. “Kora heç bir günah yoxdur” ayəsini oxu, günahı, lənəti, danlağı və qəzəbi inkar etdi.› Beyt 1341
M5:1341 — جدّ را باید که جان بنده بود / زانک جد جوینده یابنده بود
M5:1341
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
این بیت میگوید که تلاش جدی و پیگیرانه همواره به نتیجه میرسد و کسی که با تمام وجود در پی چیزی باشد، سرانجام آن را پیدا خواهد کرد.
این بیت یک قاعدهی کلی و اخلاقی است که مولانا در میانهی داستان کنیزک و خاتون بیان میکند. خاتون به دلیل لاغر شدن بیدلیل خرش، مشکوک شده و تصمیم میگیرد با جدیت و سماجت تمام، علت را کشف کند. مولانا با این بیت، داستان را برای لحظهای متوقف میکند تا بر اهمیت «جدیت» و «کوشش» تأکید ورزد. پیام این است که ارادهی قوی و جستجوی خستگیناپذیر، کلید دست یافتن به حقیقت و رسیدن به هدف است. همانطور که خاتون با پیگیری مداوم، سرانجام راز کنیزک و خر را کشف میکند، هر سالکی نیز در راه معنوی یا هر انسانی در اهداف دنیوی، اگر با جان و دل بکوشد، به مقصود خود خواهد رسید. این اصل که «جوینده، یابنده است» یکی از مفاهیم کلیدی در ادبیات عرفانی برای تشویق سالک به ثبات قدم در مسیر سلوک است.
- جدّ
- کوشش، تلاش جدی، پشتکار
- جان بنده بود
- کنایه از اینکه با تمام وجود و از صمیم قلب در خدمت آن باشد، تسلیم کامل آن باشد.
- زانک
- زیرا که، برای اینکه
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.