Oxu› Dəftər 5› Cariyənin xatunun eşşəyi ilə şəhvətini təmin etməsi və onu keçi və ayı kimi insan şəhvətini təmin etməyə öyrətməsi, eşşəyin qəzibinə balqabaq taxması ki, ölçüsündən aşmasın. Xatun bunu öyrəndi, lakin balqabağın incəliyini görmədi. Cariyəni bəhanə ilə uzaq bir yerə göndərdi və balqabaqsız eşşəklə birlikdə oldu və rüsvayçılıqla həlak oldu. Cariyə axşamüstü qayıdıb fəryad etdi ki, “Ey canım və ey gözümün nuru! Cinsiyyət orqanını gördün, balqabağı görmədin! Zikri gördün, o birini görmədin!” “Hər naqis məl’undur” demək, yəni hər naqis baxış və anlayış məl’undur. Əgər zahirdəki naqislər mərhumdurlarsa, məl’un deyillər. “Kora heç bir günah yoxdur” ayəsini oxu, günahı, lənəti, danlağı və qəzəbi inkar etdi.› Beyt 1346
M5:1346 — خر مهذّب گشته و آموخته / خوان نهادهست و چراغ افروخته
M5:1346
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
خاتون با دیدن رفتار خر، آن را حیوانی تربیتشده و ماهر میبیند که گویی همچون یک میزبان آدابدان، همهچیز را برای لذت و شهوترانی آماده کرده است.
این بیت، بیانگر دیدگاه شگفتزده و در عین حال حسادتآمیز خاتون است که از شکاف در، رابطهٔ کنیزک و خر را تماشا میکند. او از اینکه خر چنان ماهرانه و «آدموار» عمل میکند، حیرت کرده است. در نگاه او، خر صرفاً یک حیوان نیست، بلکه موجودی «مهذّب» و «آموخته» است که گویی برای این کار، بساطی کامل و مهمانیای شاهانه ترتیب داده است.
عبارت «خوان نهادن و چراغ افروختن» کنایه از فراهم آوردن تمام مقدمات و آداب یک مهمانی یا یک رابطهٔ عاشقانهٔ تمامعیار است. این تصویرسازی نشان میدهد که خاتون چقدر تحت تأثیر این صحنه قرار گرفته و آن را یک رابطهٔ کامل و حسابشده میبیند، نه یک عمل حیوانی و غریزی. همین برداشت ناقص و سطحی است که او را به سمت تقلید کورکورانه و در نهایت هلاکت سوق میدهد، زیرا او فقط ظاهر آراستهٔ ماجرا را میبیند و از «کدو» یعنی جزء حیاتی و محافظ آن بیخبر است.
- مهذّب
- ادبآموخته، تربیتشده، پاکیزه
- خوان
- سفره، بهویژه سفرهٔ غذا و مهمانی
- افروخته
- روشن کرده
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.