Oxu› Dəftər 5› Cariyənin xatunun eşşəyi ilə şəhvətini təmin etməsi və onu keçi və ayı kimi insan şəhvətini təmin etməyə öyrətməsi, eşşəyin qəzibinə balqabaq taxması ki, ölçüsündən aşmasın. Xatun bunu öyrəndi, lakin balqabağın incəliyini görmədi. Cariyəni bəhanə ilə uzaq bir yerə göndərdi və balqabaqsız eşşəklə birlikdə oldu və rüsvayçılıqla həlak oldu. Cariyə axşamüstü qayıdıb fəryad etdi ki, “Ey canım və ey gözümün nuru! Cinsiyyət orqanını gördün, balqabağı görmədin! Zikri gördün, o birini görmədin!” “Hər naqis məl’undur” demək, yəni hər naqis baxış və anlayış məl’undur. Əgər zahirdəki naqislər mərhumdurlarsa, məl’un deyillər. “Kora heç bir günah yoxdur” ayəsini oxu, günahı, lənəti, danlağı və qəzəbi inkar etdi.› Beyt 1375
M5:1375 — چون حریص خوردنی زن خواه زود / ورنه آمد گربه و دنبه ربود
M5:1375
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
اگر شهوت و میل جنسی در تو شدید است، هرچه سریعتر ازدواج کن؛ وگرنه این غریزه تو را به گناه و نابودی خواهد کشاند.
این بیت در ادامهی بحث مولانا دربارهی خطرات شهوت جنسی آمده است. او پیش از این، شهوت را بزرگترین آفت راه معنوی خوانده که زشت را زیبا جلوه میدهد و عقل را زایل میکند. مولانا دو راه برای کنترل این غریزه پیشنهاد میکند: کم خوردن یا ازدواج کردن.
در این بیت، او با یک تمثیل ساده و قدرتمند، بر ضرورت راه دوم (ازدواج) تأکید میکند. شهوت به «اشتها برای خوردن» تشبیه شده است. همانطور که غذای لذیذ (دنبه) را نباید بیمحافظ رها کرد چون گربه آن را میرباید، غریزهی جنسی (دنبه) را نیز نباید به حال خود گذاشت. «گربه» در اینجا نماد شیطان یا نفس اماره است که اگر فرصت یابد، این انرژی قدرتمند را میرباید و انسان را به سمت گناه و هلاکت میکشاند، درست همانطور که خاتونِ داستان به خاطر نادیده گرفتن جزئیات و تسلیم شدن به شهوت خام، خود را به کشتن داد.
پیام اصلی این است که غرایز طبیعی باید از راه درست و مشروع مدیریت شوند. ازدواج، به تعبیر مولانا در بیت قبل، مانند ذکر «لاحول و لا قوة الا بالله» است؛ یعنی پناهگاهی شرعی و معنوی در برابر وسوسههای ویرانگر نفس.
- زن خواه
- ازدواج کن، همسر اختیار کن
- دنبه
- چربی دم گوسفند؛ در اینجا کنایه از غریزه و میل جنسی است.
- ربود
- ربایید، دزدید
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.