Oxu› Dəftər 5› Sünni möminin cəbəri kafirə cavab verməsi və bəndənin ixtiyarını sübut etmək üçün dəlil göstərməsi. Sünnət peyğəmbərlərin (s) addımlarının döşənmiş yoludur. O yolun sağında cəbr səhrası var ki, orada insan özünə ixtiyar görməz və əmr və qadağanı inkar edər və təvil edər. Əmr və qadağanı inkar etməkdən isə behişti inkar etmək lazım gəlir ki, behişt əmrlərə tabe olanların mükafatıdır və cəhənnəm əmrlərə qarşı çıxanların cəzasıdır. Daha demərəm hara qədər gedib çıxar ki, ağıllıya işarə kifayətdir. O yolun solunda isə qədər səhrası var ki, orada yaradanın qüdrətini məxluqun qüdrətinə məğlub sanar və o cəbəri atəşpərəstin saydığı fəsadlar ondan doğar.› Beyt 2992
M5:2992 — آن گرفتی آنِ ما انداختی / حقِ خدمت‌های ما نشناختی
M5:2992
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
فرشته خطاب به انسان می‌گوید: تو وسوسه‌های شیطان را انتخاب کردی و پندهای ما را نادیده گرفتی و این‌گونه حق دوستی و راهنمایی ما را به جا نیاوردی.
این بیت بخشی از گفتگوی فرشته با انسان در روز قیامت است. در این صحنه، پرده‌ها کنار رفته و انسان با دو گروهی که در زندگی دنیوی او را به دو مسیر متفاوت دعوت می‌کردند، روبرو می‌شود: فرشتگان و شیاطین.
فرشته به انسان یادآوری می‌کند که آن‌ها (فرشتگان) دوستان واقعی و خیرخواه او بوده‌اند و از زمان پدرش آدم، به او خدمت کرده‌اند. در مقابل، شیاطین دشمنان دیرینه‌ی او بوده‌اند. سپس با لحنی گله‌آمیز می‌گوید: «تو با وجود این تاریخچه‌ی روشن، دعوت آن گروه (شیاطین) را پذیرفتی و راهنمایی و خدمت ما را کنار گذاشتی و حق دوستی و خیرخواهی ما را ادا نکردی.»
این بیت در دل بحث بزرگتری درباره‌ی «اختیار» انسان قرار دارد. مولانا نشان می‌دهد که هم دعوت به خیر (از سوی فرشته) و هم وسوسه به شر (از سوی شیطان) تنها «عرضه» و «پیشنهاد» هستند. این انسان است که با اختیار خود یکی را برمی‌گزیند و مسئولیت این انتخاب با خود اوست. گله‌ی فرشته در واقع تأکیدی بر همین قدرت انتخاب و مسئولیت ناشی از آن است.
- آن
- در اینجا به معنای «آن پیشنهاد» یا «آن گروه» (اشاره به وسوسه‌های شیطان).
- آنِ ما
- آنچه از آنِ ماست، پیشنهاد و راهنمایی ما (فرشتگان).
- انداختی
- رها کردی، دور انداختی، نادیده گرفتی.
- حقِ خدمت
- ارزش و حرمت خدمت، پاداش و قدرشناسی در برابر خدمت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.