Oxu› Dəftər 5› “Dörd quşu götür və özünə tərəf tut” ayəsinin təfsiri› Beyt 61
M5:61 — تا خوری زشت و بری زشت و شتاب / نی مروت نی‌تانی نی ثواب
M5:61
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
Este verso describe las consecuencias de la prisa inducida por el diablo: te lleva a actuar con avidez y sin gracia, perdiendo tres virtudes esenciales: la nobleza, la paciencia y la recompensa divina.
Rumi está contrastando dos estados del ser. El primero es el de la persona que confía en la justicia y providencia de Dios. Esta persona actúa con calma y paciencia (taʾannī), segura de que su sustento está garantizado. Su tranquilidad es un reflejo de la naturaleza divina, pues, como dice Rumi justo antes, «la paciencia es un rayo del Misericordioso».
En oposición, está el estado de precipitación (shitāb), que Rumi atribuye directamente a la «incitación de Satán». El diablo susurra el miedo a la pobreza para generar ansiedad y prisa. Este verso, el 61, detalla los frutos de esa prisa: uno «come» y «toma» de manera indecorosa y egoísta, como un animal que teme que le arrebaten la comida. Este comportamiento ansioso anula tres cualidades fundamentales.
Primero, se pierde la muruvvat, la generosidad y nobleza de espíritu que permite compartir y actuar con dignidad. Segundo, se aniquila el taʾannī, la paciencia y deliberación que provienen de la fe. Y finalmente, se pierde el thavāb, la recompensa espiritual, porque las acciones impulsadas por el miedo y la avidez carecen de mérito ante Dios. El verso siguiente concluye que este es el estado del incrédulo, que «come con siete estómagos», espiritualmente vacío pero físicamente insaciable.
- مروت
- Muruvvat. Un concepto ético que abarca la generosidad, la hombría de bien, la nobleza de carácter y el comportamiento digno.
- تانی
- Taʾannī. Deliberación, paciencia, calma, actuar sin precipitación. Es la virtud opuesta a la prisa (شتاب).
- ثواب
- Thavāb. Término árabe para la recompensa espiritual o el mérito que se obtiene ante Dios por las buenas acciones.
- شتاب
- Shitāb. Prisa, precipitación, apuro. En el contexto de Rumi, a menudo se asocia con una falta de fe y con la influencia satánica.
وقتی شیطان تو را از فقر می‌ترساند، باعث می‌شود با حرص و عجله عمل کنی؛ کاری که در آن نه انسانیت و مردانگی هست، نه وقار و طمأنینه، و نه هیچ اجر و پاداش اخروی.
این بیت نتیجهٔ مستقیم بیت‌های پیشین است. مولانا توضیح می‌دهد که «شتاب» و «عجله» از وسوسه‌های شیطان سرچشمه می‌گیرد. شیطان با ترساندن انسان از فقر و نداری، او را به حرص و ولع وامی‌دارد.
نتیجهٔ این شتابزدگی، رفتاری «زشت» است: زشت خوردن (یعنی با حرص و بدون توجه به دیگران) و زشت بردن (یعنی چپاول کردن و مال‌اندوزی بی‌رویه). چنین رفتاری از سه فضیلت اصلی تهی است:
- مروت: جوانمردی و انسانیت. فرد عجول و حریص، دیگران را زیر پا می‌گذارد و منش کریمانه را فراموش می‌کند.
- تأنی: آرامش، درنگ و وقار. این ویژگی که در بیت‌های قبل «پرتو رحمان» خوانده شده، نقطهٔ مقابل «شتاب» شیطانی است. کسی که به روزی‌رسان بودن خداوند ایمان دارد، با آرامش و طمأنینه زندگی می‌کند.
- ثواب: پاداش معنوی و اخروی. اعمالی که از سر ترس و حرص انجام شوند، فاقد نیت خالصانه و ارزش روحانی هستند و در نتیجه پاداشی به همراه ندارند.
در واقع، این بیت تصویری از انسان مادی‌گرایی را ترسیم می‌کند که به دلیل عدم توکل به خدا، در یک چرخهٔ باطل از ترس، شتاب و رفتار زشت گرفتار شده است.
- مروت
- جوانمردی، انسانیت، انصاف
- تأنی
- درنگ کردن، وقار، آرامش، عجله نکردن
- ثواب
- پاداش اخروی، اجر معنوی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.