Oxu› Dəftər 6› Ömrünü boş yerə keçirən və ölüm anında tövbə və istiğfar etməyə başlayan qafilin Hələb şiələrinin hər il Aşura günlərində Antakya qapısında matəm saxlamalarına bənzədilməsi. Qərib şair səfərdən gəlib soruşur: "Bu hay-küy nə matəmdir?"› Beyt 781
M6:781 — نعرههاشان میرود در ویل و وشت / پر همیگردد همه صحرا و دشت
M6:781
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
این بیت، گستردگی و شدت سوگواری شیعیان حلب را توصیف میکند؛ فریاد و نالهٔ آنها چنان بلند و فراگیر است که تمام دشت و بیابان اطراف را پر کرده است.
این بیت در آغاز داستان «شاعر غریب و عزاداری اهل حلب» قرار دارد و صحنه را برای ورود شخصیت اصلی آماده میکند. مولانا با تصویری صوتی و مکانی، ابعاد عظیم ماتم مردم را به نمایش میگذارد. فریادهای عزاداران صرفاً یک صدای بلند نیست، بلکه در «ویل و وشت» طنینانداز میشود؛ عبارتی که هم به معنای ناله و فغان است و هم بیابانی از غم و هلاکت را تداعی میکند. این تصویرسازی نشان میدهد که این سوگواری، تمام فضای جغرافیایی و عاطفی آن مکان را تسخیر کرده است.
نکتهٔ اصلی داستان که در ادامه آشکار میشود، انتقاد از سوگواری دیرهنگام و غافلانه است. این جمعیت عظیم برای امامی اشک میریزند که قرنها پیش شهید شده، در حالی که از «شاه» حاضر و زندهٔ درون خود غافلاند. بنابراین، این «نعره»های پرشور در ابتدای داستان، کنایهای به یک شور بیشعور و یک عزاداری سطحی است که به معرفت باطنی منجر نشده است. مولانا با توصیف این غوغای بزرگ، زمینه را برای پرسش شاعر غریب و آشکار شدن حقیقت فراهم میکند: این همه فریاد برای چیست و آیا در زمان مناسب خود سر داده میشود؟
- ویل و وشت
- ناله و فغان، زاری و شیون. عبارتی صوتی برای بیان شدت و گستردگی عزاداری.
- نعره
- فریاد بلند، بانگ، خروش.
- پر همیگردد
- پر میشود (فعل پیشوندی به سبک قدیم).
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.